Μέχρι πριν από μερικά χρόνια, λίγο πριν φτάσεις στην Καλαμάτα, έπρεπε να κατέβεις τις στροφές της Τσακώνας, όπου σε κάθε μία από αυτές, έβλεπες και μία νέα οπτική του Μεσσηνιακού Κάμπου. Σήμερα, η νέα εθνική οδός σε βάζει απευθείας σε ένα σύμπαν μοναδικό που έχει ως κύριο υλικό του το ελαιόδεντρο. Αποτελεί κυριολεκτικά μία βουτιά που σε φέρνει ξαφνικά μπροστά στον ιδιαίτερο χαρακτήρα αυτής της περιοχής της Νότιας Ελλάδας που η φύση δίνει τον καλύτερο εαυτό της.
Το αυτοκίνητο κινείται γρήγορα, ενώ αριστερά και δεξιά παρατηρώ οικισμούς χωμένους μέσα στα δέντρα αλλά καθώς είναι και η περίοδος της συγκομιδής της ελιάς, μέσα στα περιβόλια βλέπεις τα συνεργεία που δουλεύουν. Αδιαφορώ για τις πινακίδες που με στέλνουν στο κέντρο της Καλαμάτας και φτάνω αυτό το δρόμο μέχρι το τέλος του. Υπάρχει λόγος. Είναι η θάλασσα κι αυτή θέλω να δω πρώτη φτάνοντας στην Καλαμάτα.
Είναι μια από τις ελάχιστες ελληνικές μεγάλες πόλεις με τόσο ωραία παραλία: την απολαμβάνουμε τα καλοκαίρια, αλλά ακόμη και τώρα, τον χειμώνα, αυτή η ακτογραμμή είναι κάτι το μοναδικό. Ο Ταΰγετος λες και την «εποπτεύει», δίνει έναν άλλο χαρακτήρα στην ομορφιά της και γεμίζει με εκπλήξεις στο φως και την αίσθηση όσο βρίσκεσαι σε οπτική επαφή μαζί του.
Η ΠΑΡΑΛΙΑ ΤΩΝ 2,5 ΧΛΜ.
Το μήκος της παραλίας φτάνει τα 2,5 χιλιόμετρα και έχει πολύ ενδιαφέρον να την δεις τώρα το χειμώνα που φαίνεται από την μία άκρη στην άλλη. Το καλοκαίρι, γεμίζει κόσμο και γίνεται το σημείο συνάντησης. Είναι δύο διαφορετικές οπτικές του ίδιου σημείου που η καθεμία όμως έχει το δικό της θετικό στοιχείο, που την κάνει όμορφη.
Κατευθυνόμαστε δυτικά κι έχουμε φτάσει σχεδόν στο λιμάνι το οποίο φτιάχτηκε μετά από έντονες πιέσεις και την απαίτηση των εμπόρων της εποχής, οι οποίοι ήθελαν να το αξιοποιήσουν για τις μεταφορές των εμπορευμάτων τους. Η μελέτη για την κατασκευή του ανατέθηκε το 1872, στον Γάλλο μηχανικό ο οποίος είχε ειδικευτεί στα λιμάνια, τον Πασκάλ, ενώ την κατασκευή του την πραγματοποίησε ο εργολάβος Μάτσας.
Η έναρξη των εργασιών έγινε το 1882, ωστόσο πήρε αρκετά χρόνια μέχρι την ολοκλήρωση των έργων, το οποίο ήταν έτοιμο το 1902. Αμέσως ξεκίνησαν εξαγωγές προϊόντων της Μεσσηνίας όπως τα σύκα, η σταφίδα, το ελαιόλαδο, σε σημαντικές πόλεις, στη Σμύρνη, στην Κωνσταντινούπολη, στη Μασσαλία και την Τεργέστη. Πολύ γρήγορα μπήκε στη λίστα με τα 5 πιο σημαντικά λιμάνια της χώρας ενώ από εδώ αργότερα έφευγαν και υπερωκεάνεια με ανθρώπους που μετανάστευαν στην Αμερική.
Στη συνέχεια και με την παράλληλη εκβιομηχάνιση της πόλης, παρατηρήθηκε όπως αναμενόταν, και αντίστροφη μέτρηση για την εμπορική κίνηση του λιμανιού. Σήμερα λίγο μετά το λιμάνι, έχει κατασκευαστεί μία εξαιρετική μαρίνα η οποία φιλοξενεί δεκάδες σκάφη, δίνοντας έναν ακόμη τρόπο σε κάποιους για να επισκεφτούν την πόλη.
ΤΟ ΠΑΡΚΟ ΤΟΥ ΟΣΕ
Αφήνουμε πίσω το παραλιακό μέτωπο και κάνουμε μία μικρή στάση στο Πάρκο του ΟΣΕ, το οποίο εκτείνεται παράπλευρα της κεντρικής οδού της πόλης, της Αριστομένους. Πρόκειται για μία έκταση άνω των 50 στρεμμάτων πολύ κοντά στο κέντρο της πόλης με πολύ πράσινο, όπου μπορεί κανείς να περπατήσει, να δει τον παλιό σταθμό του τρένου, τις πλατφόρμες της επιβίβασης, ατμάμαξα, και πολλά ακόμη στοιχεία που σχετίζονται με τη λειτουργία του τρένου.
Αξίζει να σημειώσουμε ότι εδώ και περισσότερο από 10 χρόνια, δεν λειτουργεί η σιδηροδρομική γραμμή της Νότιας Πελοποννήσου, αλλά ούτε και εκείνη που διέσχιζε εγκάρσια την Πελοπόννησο και από Κόρινθο, μέσω Τριπόλεως έφτανε στην Καλαμάτα.
ΣΤΗΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΡΙΣΤΟΜΕΝΟΥΣ
Αφήνοντας πίσω το πάρκο, περπατάμε στην Αριστομένους. Η οδός αυτή, ουσιαστικά διασχίζει το μεγαλύτερο τμήμα της πόλης, καθώς ξεκινάει από την παλιά πόλη και την πλατεία 23ης Μαρτίου και καταλήγει στο τελωνείο που βρίσκεται στο λιμάνι. Είναι χαρακτηριστικό ότι όταν κατασκευάστηκε αυτή η οδός το 1871, το πρώτο της όνομα ήταν Εθνική Οδός Παραλίας Καλαμών, δείχνοντας με αυτό τον τρόπο, και το μέγεθός της αλλά και τη σημασία της.
Όσο ανηφορίζουμε, τα μαγαζιά γίνονται περισσότερα, καθώς ο δρόμος αυτός συμπίπτει και με το εμπορικό κέντρο της σύγχρονης πόλης. Στο ύψος της πλατείας Βασιλέως Γεωργίου βλέπουμε την «Ελευθερία» που περιλαμβάνει τους ήρωες της ελληνικής επανάστασης, τον Παπαφλέσσα, τον Κολοκοτρώνη και τον Μαυρομιχάλη. Στη συνέχεια περπατάμε στο πεζοδρομημένο τμήμα της οδού, και θαυμάζουμε πανέμορφα νεοκλασικά όπως είναι εκείνο που ανήκει στο Δήμο και αποτελούσε το παλιό δημαρχείο, αλλά και το κτίριο του ξενοδοχείου Rex.
Η Αριστομένους είναι μία οδός που αξίζει να της αφιερώσετε χρόνο και να έχετε διάθεση ακόμη και να παρεκκλίνετε σε μικρά κάθετα στενάκια ή στοές, καθώς κρύβονται όμορφες εικόνες, ατμοσφαιρικά μπαράκια, κτίρια άλλων εποχών που πασχίζουν να αναπνεύσουν και να βρουν το χώρο που τους αναλογεί.
ΣΤΟΥΣ ΑΓΙΟΥΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥΣ
Συνεχίζοντας την βόλτα μας στο κέντρο της πόλης, περνάμε στην παλιά πόλη, κάνοντας μία επιβεβλημένη στάση σε ένα μαγαζί – σύμβολο της πόλης, στο Τζίμη για ένα σουβλάκι στην εμβληματική γωνία της πλατείας. Μιλάμε με τον επικοινωνιακό Τζίμη και φυσικά με τη μητέρα του, η οποία είναι από το πρωί έως το βράδυ πάνω από την ψησταριά.
Δέχεται να φωτογραφηθεί μόνο όταν της λέω ότι είμαστε φίλοι με το γιο της και σκάει ένα χαμόγελο όταν της λέω ότι το σουβλάκι τους κάνει το γύρο του κόσμου. Καθόμαστε δίπλα στην ιστορική εκκλησία των Αγίων Αποστόλων, εδώ που ορκίστηκαν πίστη στην Επανάσταση, οι αγωνιστές του 1821 στις 23 Μαρτίου, ημερομηνία μάλιστα που δίνει και το όνομά της στην πλατεία. Το πρώτο τμήμα του ναού, χτίστηκε στα τέλη του 11ου αι. ενώ το δεύτερο στην περίοδο των Ενετών, στα τέλη δηλαδή του 17ου αι. με αρχές του 18ου.
Αν έχετε χρόνο, μπείτε στο ναό, όπου εκτός των άλλων μπορείτε να δείτε τοιχογραφίες του 16ου και 17ου αι. Η μεγάλη εκκλησία που φαίνεται δεξιά πάνω από την πλατεία της 23ης είναι ο καθεδρικός ναός, η Υπαπαντή και δρόμος που συνδέει την πλατεία με την εκκλησία είναι συνώνυμος της. Αρκετά μαγαζιά αριστερά και δεξιά, κάποια καινούρια, κάποια άλλα όμως με ιστορίες δεκαετιών, όπως εκείνο το Ζαχαροπλαστείο του Σκιαδά, με το περιβόητο γαλακτομπούρεκο, αλλά και το καφενείο – ουζερί, ο Θίασος που σερβίρει μεζέδες από το 1917, με σταθερό μεζέ την παραδοσιακή γουρνοπούλα.
Λίγο πιο πάνω και ενώ πλησιάζουμε την εκκλησία, στα δεξιά μας, θα δούμε το Οινοπαντοπωλείο Χρυσομάλλης, όπου μπορείτε να δοκιμάσετε ωραία παραδοσιακά πιάτα είτε στα τραπεζάκια στο πεζοδρόμιο, είτε μέσα μπροστά στην όμορφη κάβα, είτε στην πίσω αυλή με τη μεγάλη πορτοκαλιά.
ΣΤΟ ΚΑΣΤΡΟ
Συνεχίζοντας λίγο ακόμη φτάνουμε στο πανέμορφο κάστρο της πόλης. Σε αυτό το λόφο ο μυθολογικός ήρωας Φάρις, κατασκεύασε την Ακρόπολη της Φαραί, όπως ήταν και το αρχαίο όνομα της Καλαμάτας. Τον 6ο αι. μ.Χ., πάνω στα αρχαία ερείπια χτίστηκε χριστιανικός ναός. Η ανακατασκευή του, από έναν φράγκο πρίγκιπα τον 13ο αι του έδωσε κατά την κύριο λόγο την σημερινή του μορφή. Περνώντας από διάφορες ιστορικές φάσεις, τον 19ο αι. βρίσκεται σε παρακμή, ενώ το 1825 ο στρατός του Ιμπραήμ, του προξενεί μεγάλες καταστροφές.
ΣΤΗΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΤΗΣ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ
Είναι Σάββατο και περνάμε από την κεντρική αγορά της Καλαμάτας. Φρέσκα φρούτα και λαχανικά, μέλι, ελιές, ελαιόλαδο, όλα τα προϊόντα της Μεσσηνίας μπορείς να τα βρεις εδώ στηρίζοντας παράλληλα την τοπική αγορά. Ο χώρος που λειτουργεί η αγορά είναι δομημένος ακριβώς για αυτό το σκοπό. Μπορείς να κινηθεί εύκολα, να κάνεις τα ψώνια σου με ασφάλεια και γιατί όχι να πεις και δύο κουβέντες με τους εμπόρους.
