Φυσικά, δεν αμελούσα το τακτικό πότισμα και τους δροσιστικούς ψεκασμούς τα δειλινά. Μόλις όμως έπιαναν οι πρώτες μεγάλες ζέστες, το πνεύμα της δραπέτευε για τα βουνά κι εγώ βυθιζόμουν στη θλίψη κοιτώντας τον απονεκρωμένο, κοκκινωπό κορμό της. Της έχω όμως μεγάλη αδυναμία και επίσης δεν είμαι από εκείνους που απογοητεύονται εύκολα.
Πριν από περίπου μία δεκαετία φύτεψα, λοιπόν, τρεις μικρές κουμαριές σε μια γωνιά του ορεινού καταφυγίου μου και τις παρατηρούσα, από φθινόπωρο σε φθινόπωρο-τούτη είναι η χρυσή εποχή τους-, να ψηλώνουν. H ανάπτυξή τους είναι πολύ αργή, μόλις πέρυσι με έφτασαν στο μπόι, άρχισα όμως τώρα να αποζημιώνομαι για την υπομονή μου.
Ανάμεσα στα στιλπνά, σκουροπράσινα φύλλα της ξεπροβάλλουν πυκνοί σχηματισμοί από χιονόλευκα άνθη σε σχήμα μικρού κουδουνιού, ενώ διακρίνονται και οι κιτρινωποί, άγουροι καθώς είναι ακόμα, καρποί της. Δεν είδα μέλισσες να τρυγούν το νέκταρ τους, έκανε όμως κρύο και ψιλόβρεχε. Στην πρώτη λιακάδα αυτό θα αλλάξει και οι κηρήθρες γρήγορα θα γεμίσουν κουμαρόμελο από το άφθονο νέκταρ που παράγει.
Πρόκειται για ένα πικρό και άρα «δύσκολο» για το ευρύ κοινό μέλι, το οποίο πάντως έχει και φανατικό κοινό. Κυκλοφορεί η φήμη ότι σε μεγάλη ποσότητα προκαλεί στομαχικές ενοχλήσεις, δεν έχω όμως αντιληφθεί κάτι τέτοιο καταναλώνοντάς το κάθε πρωί, σε συνδυασμό με ταχίνι, για πολλούς μήνες στη σειρά. Πρόκειται μάλλον για παρεξήγηση που έχει την αφετηρία της στην αρνητική άποψη που διατηρούσαν οι αρχαίοι 'Ελληνες για τον καρπό της κουμαριάς.
Ο Διοσκουρίδης τον αποκαλεί «κακοστόμαχο» και «κεφαλαλγές», ακόμα και σήμερα πολλοί απηχούν την ίδια γνώμη. Στον πάγκο του μανάβη φυσικά δεν πρόκειται ποτέ να βρεθεί, αν είστε όμως λάτρεις των εξορμήσεων και συναντήσετε μέσα στον χειμώνα μια κατάφορτη με καρπούς κουμαριά, μη διστάσετε να τους δοκιμάσετε.
Κόψτε μόνο τους κατακόκκινους και μαλακούς στην αφή, αλλιώς είναι άγουροι και στυφοί ή μετατρέπονται μετά από λίγες μέρες σε υπερώριμους με δυσάρεστη γεύση. Είμαι βέβαιος ότι σε τέτοια περίπτωση θα φάτε αρκετούς και θα συμφωνήσετε μαζί μου πως πρόκειται για ένα απολαυστικό κέρασμα της χειμερινής φύσης.
Ο ξακουστός Ρωμαίος φυσιοδίφης Πλίνιος ο Πρεσβύτερος υποστήριζε πάντως ακριβώς το αντίθετο, γράφοντας «τρώγω μόνο ένα», λατινιστί «unum tantum edo», μια φράση που σφράγισε τη μοίρα του φυτού, καθώς μετατράπηκε στο επιστημονικό επίθετο του είδους, unedo.
ΕΔΑΦΟΣ Μετρίως όξινο
ΘΕΣΗ Ηλιόλουστη/Ημισκιερή
ΑΝΤΟΧΗ ΣΤΟ ΨΥΧΟΣ-10° C
ΠΟΤΙΣΜΑ Τακτικό
ΕΠΟΧΗ ΑΝΘΙΣΗΣ Φθινόπωρο
