Στα φυτώρια και στις ανθαγορές συναντάμε, όμως, πλέον μια τεράστια γκάμα από ποικιλίες χρυσανθέμων (διαφόρων ειδών του γένους Chrysanthemum), οι οποίες ικανοποιούν την ανάγκη μας για χρωματικές συγκινήσεις και ευδοκιμούν σε γλάστρες ή στον κήπο για δύο μήνες ακόμα, ίσως και τρεις, αν ο καιρός το επιτρέψει.
Φυσικά τα χρυσάνθεμα προσφέρονται και για δρεπτά άνθη, καθώς στο βάζο διατηρούν τη σπαργή τους για τουλάχιστον δύο εβδομάδες. Δεν αγαπώ όμως, σας εξομολογούμαι, τα κομμένα λουλούδια, τα ένιωθα ανέκαθεν ως νεκροζώντανα. Αποτελούν κακό φενγκ σούι δηλαδή, για να χρησιμοποιήσω έναν αρχαίο κινεζικό όρο που έγινε πολύ δημοφιλής στη χώρα μας εσχάτως.
Επιτρέψτε μου να παραθέσω κι ένα σχετικό χαϊκού του ξακουστού στα μέσα του 18ου αιώνα Ιάπωνα ποιητή και ζωγράφου Γιοσά Μπουσόν, επειδή κάτι παραπλήσιο, νομίζω, υποδηλώνει:
«Ενώπιον του λευκού χρυσανθέμου
το ψαλίδι διστάζει
μια στιγμή».
Δεν συνδέθηκα τυχαίως με τις παραδόσεις της Άπω Ανατολής γράφοντας για τα χρυσάνθεμα. Είναι, βλέπετε, τεκμηριωμένο ότι άρχισαν να καλλιεργούνται στην Κίνα πριν από τριάντα πέντε αιώνες, ενώ στα μέσα του 17ου αιώνα, όταν οι Δυτικοί τα θαύμασαν για πρώτη φορά, στην αχανή χώρα απ' όπου κατάγονται υπήρχαν ήδη περισσότερες από πεντακόσιες ποικιλίες τους.
H κύρια χρήση τους από τότε μέχρι σήμερα παραμένει ασφαλώς η καλλωπιστική, τα αποξηραμένα κίτρινα ή λευκά άνθη τους νοστιμίζουν όμως και σούπες, ενώ επίσης παρασκευάζεται με αυτά το-πολύ δημοφιλές και στην Κορέα-αρωματικό τσάι χρυσανθέμων. Στην Ιαπωνία πάλι αποτελούν το κατεξοχήν έμβλημα του αυτοκράτορα, ενώ κάθε φθινόπωρο διοργανώνονται μεγάλες γιορτές προς τιμήν του άνθους που συμβολίζει τη μακροζωία και την ευτυχία.
Είναι μάλιστα καταπληκτικές οι ποικιλίες χρυσανθέμων που με αλλεπάλληλες διασταυρώσεις έχουν αναπτύξει. Υπάρχουν έτσι κάποιες που θα μπορούσαμε να αποκαλέσουμε δενδρώδεις και άλλες που τα άνθη τους μοιάζουν δαντελένια ή είναι μεγάλα σαν ανθρώπινη κεφαλή. Μελλοντικώς κάποιες από αυτές θα εμφανιστούν και στην Ευρώπη και θα προκαλέσουν αίσθηση.
Προς το παρόν εμείς θα αρκεστούμε στις καθιερωμένες αλλά αναμφίβολα γοητευτικές μορφές με τις οποίες εμφανίζονται στη χώρα μας, τις βραχύσωμες μπάλες δηλαδή με τα πολλά μικρά άνθη στην άκρη κάθε βλαστού ή τις ψηλότερες ποικιλίες με ένα μεγάλο άνθος στην άκρη κάθε βλαστού. Θα τις συναντήσουμε με άνθη (ταξιανθίες για να είμαι ακριβής) μονά, στα οποία διακρίνουμε τον κεντρικό κίτρινο δίσκο, ή διπλά με «πέταλα» (γλωσσοειδή ανθίδια στην πραγματικότητα) που τον καλύπτουν σχεδόν ολοκληρωτικά.
'Οσον αφορά τα χρώματα των λουλουδιών, βρίσκουμε εύκολα ό,τι τραβάει η καρδιά μας: λευκά, κίτρινα, ρόδινα, κόκκινα, μοβ, σκέτα ή σε συνδυασμούς τους, σε ανοιχτές και σκούρες αποχρώσεις. Δεν είναι λίγοι, λοιπόν, εκείνοι προσβάλλονται από τον πυρετό του χρυσανθέμου. Δικαίως, καθώς, παρότι φυτό προσιτό και ελάχιστα απαιτητικό σε φροντίδες, προσφέρει απλόχερα χαρά.
Εκείνο που ίσως πολλοί δεν γνωρίζουν είναι ότι όταν πια χειμωνιάτικα μαραθεί δεν πρέπει να πετιέται. Αν κλαδευτεί γενναία μαζεύει σιγά σιγά τη δύναμη που χρειάζεται για να ξεκινήσει, την ερχόμενη άνοιξη, έναν νέο κύκλο της ζωής του.
ΕΔΑΦΟΣ Μέσο-Γόνιμο
ΘΕΣΗ Ηλιόλουστη
ΑΝΤΟΧΗ ΣΤΟ ΨΥΧΟΣ -15° C
ΠΟΤΙΣΜΑ Συχνό
ΕΠΟΧΗ ΑΝΘΙΣΗΣ Οκτώβριος-Νοέμβριος
