O Γράμμος, το Βίτσι, το όρος Βογατσικό, η λίμνη Ορεστιάδα και οι παραπόταμοι του Αλιάκμονα συνθέτουν τη γεωμορφολογία της Καστοριάς, ενός αρχοντικού τόπου με έντονη φυσική και γεωλογική ομορφιά. Η Καστοριά άνθισε κατά τα ρωμαϊκά χρόνια, όπως μαρτυρούν τα ερείπια της αρχαίας Διοκλητιανούπολης, αλλά κυρίως κατά τα βυζαντινά, κάτι που θα καταλάβετε από το πλήθος των εκκλησιών και των μνημείων της εποχής εκείνης.
Εκτός από τον αρχιτεκτονικό πλούτο, n Καστοριά έχει να υπερηφανεύεται και για την κουζίνα της: πίτες, μανιταρολιχουδιές, σαρμάδες, κεφτεδάκια μακάλο με σάλτσα, γριβάδια, ΠΓΕ φασόλια ελέφαντες (γίγαντες). Δοκιμάστε τα κρασιά Maggel (τηλ. 6972-221498, maggel.gr), που παράγονται στο οινοποιείο της Κορομηλιάς, λίγο έξω από την Καστοριά, από ελληνικές και ξένες ποικιλίες και μη φύγετε από την περιοχή χωρίς να γευθείτε το υπέροχο ντόπιο τσίπουρο.
Η ΚΑΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΧΩΡΙΑ
Η πρωτεύουσα Καστοριά παίρνει το όνομά της από τον Διόσκουρο Κάστορα και είναι μια πόλη με γεωγραφικές ιδιαιτερότητες, χτισμένη σε μια χερσόνησο της λίμνης Ορεστιάδας, στη σκιά της οροσειράς του Βέρνου. Το σημαντικό βυζαντινό παρελθόν της αποτυπώνεται στις δεκάδες βυζαντινές και μεταβυζαντινές εκκλησίες της, όπως είναι ο Ταξιάρχης Μητροπόλεως με mv εξωτερική τοιχογραφία της Ειρήνης Παλαιολογίνας, ο Άγιος Στέφανος και φυσικά n εξαιρετική Παναγία Κουμπελίδικη του 11ου αιώνα.
Περάστε από το Βυζαντινό Μουσείο Καστοριάς (τηλ. 24670-26781, bmk.gr) για να εμβαθύνετε στη βυζαντινή Καστοριά και να περιηγηθείτε σε μια έκθεση με ενδιαφέρουσες θεματικές ενότητες, όπως είναι οι Αγίες στις εκκλησίες της πόλης, η σχέση της Καστοριάς με τις βενετοκρατούμενες περιοχές των Ιονίων νήσων, κ.λπ. Η οθωμανική Καστοριά επιβιώνει μέσα από μνημεία-τοπόσημα όπως είναι το Κουρσούμ Τζαμί με τον μολυβδοσκέπαστο θόλο, το μοναδικό από τα επτά τζαμιά της πόλης που επιβίωσε.
Πρόκειται για έναν χώρο με εξαιρετική ακουστική, μια ιδιότητα που τον καθιστά ιδανικό για συναυλίες και άλλες μουσικές εκδηλώσεις. Η επιβλητική αρχιτεκτονική είναι επίσης ένα ταξιδιωτικό ατού της Καστοριάς. Κάντε μια βόλτα στις συνοικίες Απόζαρι και Ντολτσό για να απολαύσετε τη μακεδονίτικη αρχοντιά της πόλης.
Το Ενδυματολογικό Μουσείο (τηλ. 24670-28913, endmouskas.gr), που στεγάζεται στο αρχοντικό Εμμανουήλ, διαθέτει μια συλλογή με μοναδικά κομμάτια, όπως είναι οι καραγκούνικες και οι σαρακατσάνικες φορεσιές, ενώ πολύ ενδιαφέρον έχει η παιδική συλλογή του με ενδύματα για βρέφη, παιδιά και εφήβους.
Για βαρκάδα στην Ορεστιάδα, επιβιβαστείτε στο καραβάκι Ολύμπια (τηλ. 24673-05076, karavakikastorias.gr) που εκτελεί δρομολόγια μεταξύ Βόρειας και Νότιας Παραλίας, ενώ αν θέλετε να γνωρίσετε τη φύση της ευρύτερης περιοχής μέσα από φυσιολατρικές δραστηριότητες όπως είναι το κανό λίμνης, το ράφτινγκ, το μονοράφτ, η ποδηλασία, η πεζοπορία και n τοξοβολία, επικοινωνήστε με το γραφείο Kastoria Outdoors (τηλ. 24675-03971, kastoriaoutdoors.com).
Δέκα χιλιόμετρα από την Καστοριά, βρίσκεται το Άργος Ορεστικό, που παίρνει το όνομά του από την πελασγική λέξη Άργος (σημαίνει «πεδίο») και τον Ορέστη, ο οποίος μετά τη δολοφονία του Αγαμέμνονα βρήκε καταφύγιο στην περιοχή. Εδώ, μέχρι και τα τέλη του 20ου αιώνα ανθούσε το εμπόριο γούνας, αν και σήμερα n τοπική οικονομία βασίζεται περισσότερο στη γεωργία και στον τουρισμό.
Στο Αρχαιολογικό Μουσείο Άργους Ορεστικού (τηλ. 24670-44616) φιλοξενούνται αρχαιολογικά εκθέματα που καλύπτουν σχεδόν μιάμιση χιλιετία (από το 1100 π.Χ. έως το 300 μ.Χ.). Αγαπημένο καστοριανό χωριό είναι το Νεστόριο, στις δυτικές όχθες του Αλιάκμονα, με τη σπηλιά της Λάμιας και λίγο μακρύτερα το μοναστήρι της Τσούκας. H Κλεισούρα και το Βογατσικό είναι, επίσης, δύο χωριά ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, τα οποία αξίζει να επισκεφτείτε.
ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ ΓΕΩΤΟΥΡΙΣΜΟΥ
Το Σπήλαιο του Δράκου (τηλ. 24673-05065, spilaiodrakoukastgr), στο άκρο της χερσονήσου της Καστοριάς, έχει μικρές υπόγειες λίμνες γλυκού νερού και δέκα αίθουσες. Ακολουθήστε μια διαμορφωμένη διαδρομή 300 μ. για να δείτε ένα εκπληκτικό μνημείο όπου βρέθηκαν οστά της αρκούδας των σπηλαίων, ηλικίας 10.000 ετών, ενός είδους που μετά το Πλειστόκαινο εξαφανίστηκε.
Λίγο έξω από την πόλη, στις νότιες όχθες της λίμνης Ορεστιάδας, βρίσκεται το ανοιχτό μουσείο του Δισπηλιού (τηλ. 24670-21910, ijmneosoikismos.gr). Εδώ θα δείτε ηώς ζούσαν οι άνθρωποι της Νεολιθικής Εποχής, πριν από περίπου 7.500 χρόνια, οι οποίοι ασχολούνταν με τη γεωργία, την κτηνοτροφία και το ψάρεμα.
Στο χωριό Νόστιμο, 26 Χλμ. νότια της Καστοριάς, θα βρείτε το Μουσείο Παλαιοντολογίας και Παλαιοβοτανικής (τηλ. 24670-84588), όπου φιλοξενούντα σπάνια ευρήματα, όπως είναι οι μοναδικοί απολιθωμένοι φοίνικες της ηπειρωτικής Ελλάδας, τεράστιοι κορμοί μήκους 5-10 μ. και διαμέτρου 50-80 εκ., με ορατό τον φλοιό και τους δακτύλιους.
Πριν από εκατομμύρια χρόνια στην περιοχή υπήρχε δέλτα και υποτροπικό δάσος, το οποίο κάποια στιγμή καλύφθηκε από λάβα και ηφαιστειακή στάχτη με αποτέλεσμα την απολίθωση.
