20.11.25

Πιερία: Για κάθε εποχή

ΜΕ ΜΙΑ ΜΑΤΙΑ
'Ολυμπος, Πιέρια, Αλιάκμονας, Πηνειός και Θερμαϊκός κόλπος καθορίζουν τη γεωγραφική ενότητα της Πιερίας, στον νότο της Κεντρικής Μακεδονίας. Τόπος εύφορος, με ανεπτυγμένο τον πρωτογενή τομέα, η Πιερία φημίζεται για την παραγωγή φρούτων (όπως είναι τα ακτινίδια και οι φράουλες), για την εκτροφή μαύρου χοίρου, για τα καζάνια και τα οινοποιεία της.

Τα παραδοσιακά χωριά όπως είναι ο διάσημος Παλαιός Παντελεήμονας, το Λιτόχωρο με τη ναυτική του παράδοση, η οργανωμένη Κατερίνη, το αρχαιολογικό πάρκο Δίου και οι μακεδονικοί τάφοι του Κορινού συνθέτουν έναν προορισμό με ποικιλία.

ΚΑΤΕΡΙΝΗ, ΛΙΤΟΧΩΡΟ, ΠΑΛΑΙΟΣ ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΩΝ
Πρωτεύουσα της Πιερίας είναι η Κατερίνη, μια πόλη 60.000 κατοίκων. Χτισμένη στην πεδιάδα ανάμεσα στον 'Ολυμπο, στα Πιέρια όρη και στον Θερμαϊκό, μπορεί να λειτουργήσει ως βάση για τις εκδρομές σας. Ξεκινήστε με έναν καφέ στην πλατεία Ελευθερίας, περάστε μια βόλτα από το Δημοτικό πάρκο με τη λίμνη με τις πάπιες και συνεχίστε στον Πολυχώρο Ευκαρπίδη (τηλ. 23510-34551, cine-efkarpidis.gr) για μπόουλινγκ και σινεμά.

Λίγο έξω από την πόλη θα βρείτε το καταπράσινο πλατανόδασος της Νεοκαισάρειας. Σε απόσταση 22 χλμ. από την Κατερίνη, το Λιτόχωρο είναι μια γραφική κωμόπολη χτισμένη στις όχθες του Ενιπέα. Αγαπημένος προορισμός ορειβατών, λειτουργεί ως βάση για φυσιολατρικές εξορμήσεις καθώς είναι οργανωμένο και διαθέτει πολλά καταλύματα. Στο Δημοτικό πάρκο που ξεπροβάλλει κάτω από τις χιονισμένες κορυφές του βουνού βρίσκεται το Ναυτικό Μουσείο (τηλ. 6944-786519, nmlitohorou.gr), με πολλά εκθέματα που αποτυπώνουν τη ναυτική κληρονομιά της πόλης.

Το πιο γνωστό χωριό της Πιερίας είναι ο παλαιός Παντελεήμονας, Χαρακτηρισμένος παραδοσιακός οικισμός χτισμένος σε υψόμετρο 440 μ. 'Εχει γραφικά σοκάκια, μακεδονίτικα σπίτια και όμορφους ξενώνες με θέα στον Θερμαϊκό. Κοντά στο χωριό βρίσκεται το πετρόχτιστο Κάστρο του Πλαταμώνα, από τα πιο καλοδιατηρημένα φράγκικα οχυρά της βόρειας Ελλάδας, σε στρατηγικό σημείο, με τον πύργο του να εποπτεύει βορρά και νότο.

Ακόμα ένας παραδοσιακός οικισμός, με σήμα κατατεθέν τον μεγάλο πλάτανο, είναι n Άνω (Παλαιά) Σκοτίνα, χτισμένη σε υψόμετρο 750 μ., στις νοτιοανατολικές πλαγιές του Ολύμπου.

ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΕΡΙΠΛΑΝΗΣΕΙΣ
Ενας αρχαιολογικός χώρος με μεγάλο συμβολικό βάρος, αφιερωμένος στον πατέρα των θεών, είναι το Δίον, ανάμεσα σε Κατερίνη και Λιτόχωρο. Η αρχαία οχυρωμένη πόλη είχε έκταση 360 στρέμματα και κατοικήθηκε από την κλασική έως την παλαιοχριστιανική εποχή, με περιόδους ακμής τα ελληνιστικά και τα ρωμαϊκά χρόνια.

Ήταν η κατεξοχήν ιερή πόλη των Μακεδόνων, εκεί όπου σύμφωνα με τον μύθο έζησαν ο Μάγνητας και ο Μακεδόνας, καρποί του έρωτα του Δία και της Θυίας. Στο Αρχαιολογικό Μουσείο του Δίου (τηλ. 23510-53206) παρουσιάζονται ευρήματα από τις ανασκαφές που ξεκίνησαν το 1928 από τον πρώτο πρύτανη του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Γεώργιο Σωτηριάδη. Το πιο ξεχωριστό έκθεμα του μουσείο είναι η ύδραυλις (1ος αιώνας π.Χ.), ένα από τα αρχαιότερα μουσικά όργανα που θεωρείται πρόδρομος του εκκλησιαστικού οργάνου.

Η Πιερία έχει αρκετές ακόμα αρχαιολογικές θέσεις, όπως είναι τα αρχαία Λείβηθρα (πατρίδα του μυθικού Ορφέα), τα ερείπια της βυζαντινής Πύδνας (Κίτρος) στον Μακρύγιαλο, οι δύο μεγάλοι μακεδονικοί τάφοι του 3ου-4ου αιώνα π.Χ. που βρίσκονται εκατέρωθεν της Εθνικής Οδού κοντά στην κωμόπολη του Κορινού και το μυκηναϊκό νεκροταφείο του 1300 π.Χ. κοντά στο χωριό Άγιος Δημήτριος.

ΟΛΥΜΠΟΣ
H ιστορία του Ολύμπου είναι ταυτισμένη με μύθους και θρύλους που σχετίζονται όχι μόνο με το Δωδεκάθεο, αλλά και με άλλες αρχαιοελληνικές θεότητες, όπως ήταν οι εννέα Μούσες, κόρες του Δία και της Μνημοσύνης, οι οποίες ζούσαν στο βουνό, τραγουδούσαν και έπαιζαν τη λύρα με τον Απόλλωνα Μουσηγέτη. Με ψηλότερη κορυφή τον Μύτικα που ορθώνεται στα 2.917 μ., ο 'Ολυμπος είναι το 15ο ψηλότερο βουνό της Ευρώπης και ακολουθεί το Στεφάνι ή Θρόνος του Δία, στα 2.909 μ.

ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ
Ο 'Ολυμπος σήμερα είναι ένας διεθνώς αναγνωρισμένος φυσιολατρικός προορισμός, με ορειβάτες και φίλους του βουνού να συρρέουν εδώ από κάθε γωνιά του κόσμου. Δεν ήταν πάντα έτσι τα πράγματα. Μέχρι το 1913 δεν υπήρχε καταγεγραμμένη αναφορά για την κατάκτηση της ψηλότερης κορυφής. Οι πρώτοι που κατέκτησαν τον Μύτικα ήταν ο κυνηγός Χρήστος Κάκαλος από το Λιτόχωρο (έδωσε το όνομά του στο καταφύγιο των 2.650 μ., στο Οροπέδιο των Μουσών) και οι Ελβετοί Φρεντερίκ Μπουασονά και Ντανιέλ Μπο Μποβί.

Χαρακτηρισμένος εθνικός δρυμός, ο 'Ολυμπος έχει μεσογειακό κλίμα, θερμά και ξηρά καλοκαίρια, υγρούς και ψυχρούς χειμώνες. H χαμηλότερη μέση θερμοκρασία του καταγράφεται τον Φεβρουάριο. Στις βορειοανατολικές πλευρές του βουνού που «βλέπουν» θάλασσα, παρατηρούνται περισσότερες βροχοπτώσεις, κάτι που συμβάλλει στην ύπαρξη περισσότερης βλάστησης εκεί από ό,τι στις νοτιοδυτικές.

Στον 'Ολυμπο έχουν καταγραφεί περίπου 1.700 είδη και υποείδη φυτών, εκ των οποίων τα 187 είναι σημαντικά, τα 56 ενδημικά ελληνικά, τα 23 τοπικά ενδημικά και τα 16 σπάνια στον ελλαδικό χώρο. Πουρνάρια, δάφνες, αγριόκεδρα, σφενδάμια, κουτσουπιές, κρανιές, μαυρόπευκα, δρύες και έλατα είναι κάποια από τα φυτά και τα δέντρα του Ολύμπου που καλύπτουν διαφορετικές ζώνες βλάστησης, στις οποίες βρίσκουν καταφύγιο πολλά άγρια ζώα, όπως αλεπούδες, λαγοί, σκίουροι, ζαρκάδια, αρπακτικά και άλλα είδη πουλιών, όλα τα ερπετά της Μεσογείου όπως και πολλές πεταλούδες.

ΕΚΔΡΟΜΕΣ ΜΕ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΔΗΓΟΥΣ
Μια εξόρμηση στον Όλυμπο απαιτεί σωστή καθοδήγηση από ανθρώπους με γνώσεις. Απευθυνθείτε σε πιστοποιημένους οδηγούς που έχουν επαφή με το βουνό για να σας δώσουν τις πληροφορίες που χρειάζεστε σχετικά με το ποια είναι η κατάλληλη εποχή για μια ανάβαση στο βουνό των Θεών, πού θα διανυκτερεύσετε, ποιος είναι ο κατάλληλος εξοπλισμός που πρέπει να προμηθευτείτε, τι προετοιμασία μπορείτε να κάνετε πριν από την ορειβατική εξόρμηση, κ.ο.κ.

Στον 'Ολυμπο υπάρχουν διαδρομές με διαφορετικό επίπεδο δυσκολίας, γι' αυτό είναι σημαντικό να επιλέξετε αυτή που σας ταιριάζει. Αρκετά είναι και τα καταφύγια, όπως αυτό του «Σπήλιου Αγαπητού» (τηλ. 6973-210687) και το καταφύγιο «Γιόσος Αποστολίδης» (τηλ. 23510-82840), κ.λπ.