Δεν είναι τυχαίο το ότι στην περιοχή διαβιούν πολλά είδη άγριων ζώων, όπως και το ότι εδώ βρίσκονται τα καταφύγια της Καφέ Αρκούδας, του Λύκου και του Λύγκα της οργάνωσης Αρκτούρος. H πρωτεύουσα Φλώρινα, με τον ποταμό Σακουλέβα, είναι μια ατμοσφαιρική πόλη που ενδείκνυται για περπάτημα ώστε να γνωρίσετε την πληθωρική γαστρονομία της περιοχής.
Δοκιμάστε εξαιρετικά κρεατικά, τυρί φλωρινέλα, ονομαστές πιπεριές Φλωρίνης και λικέρ από φραγκοστάφυλο.
ΦΛΩΡΙΝΑ ΚΑΙ ΝΥΜΦΑΙΟ
H πρωτεύουσα Φλώρινα των 17.188 κατοίκων είναι χτισμένη σε υψόμετρο 687 μ. και θεωρείται η πιο παγωμένη ελληνική πόλη, με τη θερμοκρασία το χειμώνα να αγγίζει ακόμα και τους -10°C. Τους πιο κρύους μήνες, η πόλη τυλίγεται σε ένα πέπλο παγωμένης ομίχλης, το λεγόμενο σινιάκι, που της δίνει ένα ιδιαίτερο χρώμα.
Τα αρχαία χρόνια ονομαζόταν Λυγκηστίς και κατοικούνταν από ελληνικά-μακεδονικά φύλα, ενώ κατά την οθωμανική περίοδο εξελίχθηκε σε εμπορικό κέντρο της Μακεδονίας, με την πλειονότητα των κατοίκων να είναι μουσουλμάνοι. Κατά μήκος του Σακουλέβα δεσπόζουν όμορφα νεοκλασικά κτίρια, ενώ ενδιαφέρον έχουν και καφενεία όπως το Διεθνές (τηλ. 23850-23585), που χρησιμοποιούσε ο Θεόδωρος Αγγελόπουλος στις ταινίες του.
Εδώ θα βρείτε αρκετά μουσεία και χώρους πολιτισμού. Το Αρχαιολογικό Μουσείο (τηλ. 23850-28206, florina-museum.gr) λειτουργεί σε έναν ανανεωμένο χώρο, παρουσιάζοντας τη γεωμορφολογία, την ιστορία του τόπου και την πολιτιστική παρακαταθήκη των Ρωμαίων κυρίως μέσα από εκθέματα γλυπτικής, όπως και ένα ψηφιδωτό που διακοσμούσε δάπεδο κτιρίου στις Κάτω Κλεινές.
Το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Φλώρινας (τηλ. 23850-29444, mstf.gr) λειτουργεί από το 1977, με τη μόνιμη συλλογή του να αριθμεί περίπου 700 έργα. Στα όρια της πόλης, κοντά στον ναό του Αγίου Γεωργίου, βρίσκεται ο αρχαιολογικός χώρος της ελληνιστικής πόλης της Φλώρινας. Εξίσου φημισμένο είναι και το Νυμφαίο, ένας παραδοσιακός διατηρητέος οικισμός χτισμένος σε υψόμετρο 1.346 μ., στις πλαγιές του όρους Βίτσι.
Πρόκειται για ένα από τα ωραιότερα ορεινά χωριά της Ελλάδας που έχει ανακηρυχθεί από την UNESCO ως ένα από τα δέκα ομορφότερα της Ευρώπης. Εδώ η αρχιτεκτονική κληρονομιά αναδεικνύεται με τον καλύτερο τρόπο, μέσα από την ήπια τουριστική ανάπτυξη, χωρίς επιθετικές παρεμβάσεις στο τοπίο. Μάλιστα το χωριό είναι ενταγμένο στο Εθνικό Δίκτυο Παράδοσης, Πολιτισμού και Κοινοτικού Βίου «Των Ελλήνων οι Κοινότητες».
Το Νυμφαίο είναι βλαχοχώρι που κατοικήθηκε τον 14ο αιώνα και το βλάχικο όνομά του ήταν Νιβέστα, που μεταφράζεται ως «νύφη», «αθέατη» ή «χιονάτη». Έχει αναστηλωμένα πετρόχτιστα αρχοντικά με τσίγκινες στέγες, για να γλιστράει ευκολότερα το χιόνι, γραφικά λιθόστρωτα μονοπάτια, ξενώνες, καφέ και καλές ταβέρνες.
Αξίζει μια βόλτα στον ναό του Αγίου Νικολάου, αλλά και στον Άγιο Βασίλειο, λίγο έξω από τον οικισμό, για ένα όμορφο πικ νικ με θέα. Ακόμα ένας οικισμός της Φλώρινας που αξίζει να επισκεφθείτε είναι το Αμύνταιο. Το παλιότερο όνομά του ήταν Συροβίτσεβο, όμως στη διάρκεια του Μεσοπολέμου έλαβε τη σημερινή ονομασία του εις ανάμνηση του παππού του Μεγάλου Αλεξάνδρου, Αμύντα.
Πρόκειται για μια μικρή κωμόπολη χτισμένη σε όμορφο σημείο, κοντά στις λίμνες Πετρών και Βεγορίτιδα, που προσελκύει επισκέπτες απ' όλο τον κόσμο λόγω της οινοπαραγωγής Ξινόμαυρου, μιας ποικιλίας σταφυλιού που δίνει έντονα και δυνατά κρασιά και έχει φανατικούς φίλους σε Ελλάδα και εξωτερικό.
Ο Άγιος Παντελεήμονας είναι ένας σχετικά μικρός οικισμός, χτισμένος σε στρατηγική θέση, στις δυτικές όχθες της Βεγορίτιδας και κοντά στη λίμνη Πετρών, όπου βρίσκουν καταφύγιο πολλά πουλιά, ασπροπάρηδες, αετογερακίνες και κιρκινέζια. Θα δείτε την πλαζ του Αγίου Παντελεήμονα, όπως και το κτήμα του Κυρ-Γιάννη (τηλ. 23860-61185, kiryianni.gr) και το εστιατόριο του Ναουμίδη (τηλ. 23860-61238), που συμβάλλουν στην προσέλκυση επισκεπτών.
ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΟΙΝΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ
Δοκιμάστε από σκι και snowmobile στο χιονοδρομικό κέντρο Βίγλας-Πισοδερίου (τηλ. 23850-45800,vigla-ski.com), σε υψόμετρο 1.650 μ., μέχρι περίπατο με άλογο, κανό στη λίμνη Ζάζαρη, ποδήλατο και περίπατο στο βουνό με το γραφείο υπαίθριων δραστηριοτήτων Άρτεμις (artemisoe.gr).
Η φύση της Φλώρινας ήταν ένας από τους λόγους που έκανε την περιβαλλοντική οργάνωση Αρκτούρος (τηλ. 23860-41500, arcturos.gr) να δημιουργήσει εκεί τα δύο επισκέψιμα καταφύγια της, αυτό της Αρκούδας (υψόμετρο 1.350 μ., έκταση 50 στρεμμάτων) στο Νυμφαίο και εκείνο του Λύκου και του Λύγκα (υψόμετρο 650 μ., έκταση 70 στρεμμάτων) στις Αγραπιδιές.
Η οργάνωση, που ιδρύθηκε το 1992, θεωρείται μια από τις παλαιότερες ελληνικές ΜΚΟ που ασχολούνται με την προστασία της άγριας ζωής στη βόρεια Ελλάδα. Εκτός από τα καταφύγια, αξίζει να επισκεφθείτε τη Νίκειο Σχολή στο Νυμφαίο (πληροφορίες στην Κοινότητα Νυμφαίου, τηλ. 23860-31400, 31382 και στο Καταφύγιο του Αρκτούρου, τηλ. 23860-41500).
Στο τριώροφο συγκρότημα του 1928, που χτίστηκε μετά από δωρεά του Ιωάννη Ζαν Νίκου, φιλοξενείται μια πολύ ενδιαφέρουσα έκθεση σχετικά με την άγρια ζωή, τη σχέση της με τον άνθρωπο, τα αρνητικά στερεότυπα που συνοδεύουν ζώα όπως είναι ο λύκος, κ.λπ. H φύση πρωταγωνιστεί και στο πεδίο της παραγωγής κρασιού καθώς η Φλώρινα θεωρείται μία από πιο τις ενεργές οινοπαραγωγικές περιοχές της βόρειας Ελλάδας.
Εδώ παράγονται κρασιά με τις γεωγραφικές ενδείξεις ΠΓΕ Φλώρινα (περιλαμβάνει γηγενείς και διεθνείς ποικιλίες όπως Μαλαγουζιά, Sauvignon Blanc, Chardonnay, Ξινόμαυρο, Syrah) και ΠΟΠ Αμύνταιο (αφορά αποκλειστικά Ξινόμαυρο σε κόκκινα και ροζέ κρασιά).
Πολλά οινοποιεία της Φλώρινας είναι ανοιχτά στο κοινό, δίνοντας έτσι την ευκαιρία στους επισκέπτες να μυηθούν σm μαγεία των τοπικών οίνων (μεταξύ αυτών τα Κτήμα Άλφα, τηλ. 23860-20111, alpha-estate.com, Οινοποιείο Αμυνταίου, τηλ. 23860-22258, amyntaswines.gr, Κτήμα Δημόπουλος, τηλ. 23860-81088, τηλ. 23860-81088, dimopoulosestate.gr, κ.ά.).
ΥΔΑΤΙΝΑ ΣΥΝΟΡΑ
Το τριεθνές ανάμεσα σε Ελλάδα, Αλβανία και Βόρεια Μακεδονία καθορίζεται από τις Πρέσπες, τις εμβληματικές δίδυμες λίμνες που ανήκουν στην περιφερειακή ενότητα Φλώρινας. Πρόκειται για ένα υγροτοπικό σύμπλεγμα με πολλά οικοσυστήματα και μεγάλη σημασία για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας.
Εκτός από την περιβαλλοντική τους αξία, οι Πρέσπες κουβαλούν και μια μεγάλη ιστορική κληρονομιά από τα βυζαντινά χρόνια, αφού βρίσκονται σε στρατηγική θέση, στην καρδιά των Βαλκανίων. Γνωρίστε την περιοχή μέσα από πεζοπορία, ποδήλατο ή μοτοποδήλατο και μη φύγετε χωρίς να πάρετε μαζί σας γαστρο-σουβενίρ, όπως είναι τα φασόλια Πρεσπών και το λικέρ από κεράσι και μέντα.
ΜΙΚΡΗ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΗ ΠΡΕΣΠΑ
Η λεκάνη των Πρεσπών σχηματίστηκε μετά από τεκτονικές διεργασίες πριν από εκατομμύρια χρόνια και κάποια στιγμή χωρίστηκε σε δύο λίμνες. Η Μεγάλη Πρέσπα (υψόμετρο 852 μ.), με ανώτατο βάθος τα 50 μ. και έκταση 272 τ.χλμ., ανήκει στην επικράτεια της Ελλάδας, της Βόρειας Μακεδονίας και της Αλβανίας.
Έχει χαρακτηριστεί ολιγοτροφική λίμνη και σπάνια παγώνει. Η Μικρή Πρέσπα έχει έκταση περίπου 47 τ.χλμ. και ανήκει κατά κύριο λόγο στην Ελλάδα (ένα μικρό κομμάτι της βρίσκεται στην Αλβανία, το οποίο όμως, λόγω της καθόδου της στάθμης του νερού, έχει σχεδόν εξαφανιστεί). Πρόκειται για μια μεσοτροφική λίμνη, με καλαμιώνες, που παγώνει πιο εύκολα από τη Μεγάλη Πρέσπα.
Οι δύο ακριτικές λίμνες έχουν πλούσια χλωρίδα και αποτελούν καταφύγιο για αμφίβια, ερπετά, ψάρια, δεκάδες είδη θηλαστικών και πολλά είδη πουλιών, όπως είναι οι ροδοπελεκάνοι και οι αργυροπελεκάνοι. Η περιοχή των Πρεσπών ανακηρύχθηκε ως η πρώτη διακρατική προστατευόμενη περιοχή στη Νοτιοανατολική Ευρώrm («Πάρκο Πρεσπών») και προστατεύεται από τη Συνθήκη Ραμσάρ ως ένας από τους σημαντικούς Ελληνικούς Υγρότοπους Διεθνούς Σημασίας.
Λόγω θέσης και μορφολογίας, οι Πρέσπες εξελίχθηκαν σε κέντρο του μοναχισμού κατά τα βυζαντινά χρόνια. Στη Μικρή Πρέσπα βρισκεται ο Άγιος Αχίλλειος, μια νησίδα σε αβαθή νερά. Πρόκειται για ένα από τα ελάχιστα νησιά ελληνικής λίμνης που κατοικείται. Συνδέεται με την ενδοχώρα της Φλώρινας μέσω πλωτής γέφυρας και παίρνει το όνομά του από τον επίσκοπο Λαρίσης, Άγιο Αχίλλειο τον Καππαδόκη.
Εδώ επιβιώνουν τα λείψανα της βασιλικής του Αγίου Αχιλλείου, ενός ερειπωμένου βυζαντινού ναού τον 10ου-11ου αιώνα, που χτίστηκε στο σημείο παλαιοχριστιανικού ναού του 6ου αιώνα. Στις ακτές της Μεγάλης Πρέσπας βρίσκονται οι Ψαράδες, ένας ορεινός οικισμός με παράδοσn στην αλιεία, την κτηνοτροφία και την καλλιέργεια φασολιών, που τα τελευταία χρόνια έχει στραφεί και προς τον τουρισμό. Κοντά στις λίμνες, στο χωριό Καλλιθέα, λειτουργεί το μουσείο ΕΑΜ-ΕΛΑΣ-ΔΣΕ (τηλ. 6972-8691.79) με μια έκθεση σχετική με τα πολιτικά γεγονότα της δεκαετίας 1940-1950.
