Λέσβος: Ιερός Ναός Παμμεγίστων Ταξιαρχών Μανταμάδου

Η Ιερά Μονή βρίσκεται στο γραφικό κεφαλοχώρι Μανταμάδος, στο βορειοανατολικό τμήμα της Λέσβου, 36 χιλιόμετρα από τη Μυτιλήνη. Λειτουργούσε ως ανδρώα μονή και αναφέρεται για πρώτη φορά σε επιτροπικό έγγραφο του 1661. Ο μικρός ναός του 17ου αιώνα αντικαταστάθηκε από μεγαλύτερο το 18ο αιώνα, στη θέση του οποίου ανοικοδομήθηκε εκ βάθρων το 1879 ο σημερινός ναός, που ακολουθεί τον αρχιτεκτονικό ρυθμό της τρίκλιτης βασιλικής.

Στο ναό και εντός πολυτελούς κουβουκλίου του 1766 βρίσκεται η εικόνα του Ταξιάρχη, μία από τις ελάχιστες ανάγλυφες σε όλο τον ορθόδοξο κόσμο. Σύμφωνα με το θρύλο, η μονή δέχθηκε επιδρομή Σαρακηνών πειρατών, οι οποίοι κατέσφαξαν τους μοναχούς, με εξαίρεση έναν νεαρό δόκιμο που πρόλαβε να κρυφτεί στην οροφή της εκκλησίας. Από εκεί είδε τον Αρχάγγελο να φτερουγίζει πάνω από τα πτώματα των μοναχών.

Παίρνοντας χώμα που είχε ποτιστεί με αίμα και κερί, έφτιαξε τη μορφή του Ταξιάρχη όπως τη συγκράτησε, από την οποία σήμερα βλέπουμε μόνο το κεφάλι. Οι πιστοί αφιερώνουν ως τάματα σιδερένια παπούτσια επειδή n παράδοση θέλει τον Αρχάγγελο να τα φορά τις νύχτες.

H εκκλησία γιορτάζει την Κυριακή των Μυροφόρων, δύο εβδομάδες μετά την Ανάσταση, με μεγάλο θρησκευτικό και εμπορικό πανηγύρι συνοδευόμενο από ταυροθυσία και κατόπιν παρασκευή του παραδοσιακού φαγητού κισκέκ (κρέας με στάρι), που διανέμεται εθιμοτυπικά στους προσκυνητές, οι οποίοι φτάνουν πεζή την παραμονή της γιορτής ή καβαλάρηδες σε στολισμένα άλογα για να τιμήσουν τον Ταξιάρχη.