Ένα από τα πιο ιδιαίτερα παλιά μοναστήρια τας πατρίδας μας όχι μόνο χάρη στην ιστορία του, αλλά και για τη μοναδική τοποθεσία όπου είναι κτισμένο. Φωλιασμένο σε υψόμετρο 900 μέτρων μέσα στο Φαράγγι του Ενιπέα, 17 χιλιόμετρα από το Λιτόχωρο, το μοναστήρι αυτό έπαιξε καθοριστικό ρόλο σε ταραγμένες εποχές.
Η Παλαιά Μονή, που έχασε ο Άγιος Διονύσιος ο εν Ολύμπω το 1542, κατά τη διάρκεια διαφόρων εξεγέρσεων, φιλοξένησε αγωνιστές, με αποτέλεσμα να καταστραφεί από τους Τούρκους το 1828 και αργότερα από τους Γερμανούς το 1943. Οι εργασίες αποκατάστασης που έγιναν τα τελευταία χρόνια ανέδειξαν την αρχιτεκτονική του, ενώ μέσα στο Καθολικό βρίσκεται ο τάφος του Αγίου Διονυσίου. Σε μικρή απόσταση από τον ναό μέσα σε ένα φυσικό κοίλωμα των βράχων βρίσκεται το ασκηταριό, εκεί όπου βρήκε αρχικά καταφύγιο ο Αγιος Διονύσιος.
