Σε αυτόν τον τόπο η κληρονομιά των Ρωμαίων, των Βυζαντινών, των Αράβων, των Ενετών και των Οθωμανών είναι διάχυτη, δημιουργώντας ένα πολύπλοκο πολυπολιτισμικό χαρμάνι που όμοιό του δεν υπάρχει. Σπουδαία είναι τα τέκνα του Ηρακλείου, με γνωστότερο τον συγγραφέα Νίκο Καζαντζάκη, ενώ μοναδικά είναι και τα φυσικά αξιοθέατα της περιοχής όπως είναι το επιβλητικό φαράγγι της Άρβης.
ΤΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟ
Το Ηράκλειο, γνωστό και ως Χάνδακας, Candia ή Μεγάλο Κάστρο, είναι η πρωτεύουσα και μεγαλύτερη πόλη της Κρήτης, η μητρόπολη του ελληνικού νότου, με τις πάμπολλες επιρροές τόσο από τους Ενετούς όσο και από τους Οθωμανούς και τους Άραβες. Τα αξιοθέατα του Ηρακλείου είναι πολλά.
Ξεχωρίζουν το θαλασσοφρούριο του Κούλε, οι καθεδρικοί ναοί του Αγίου Τίτου και του Αγίου Μηνά, η Λότζια, η κρήνη Μοροζίνι με τα λιοντάρια, όπως και η Πύλη του Παντοκράτορα, γνωστή και ως Χανιόπορτα. Ανερχόμενη συνοικία του Ηρακλείου τα τελευταία χρόνια, με περιποιημένα καφενεία και παλιομοδίτικη ατμόσφαιρα, είναι ο Λάκκος, η πάλαι ποτέ κακόφημη γειτονιά της πόλης, ενώ μία από τις πιο ενδιαφέρουσες βόλτες είναι προς τον προμαχώνα Μαρτινέγκο, όπου βρίσκεται ο τάφος του συγγραφέα Νίκου Καζαντζάκη και της δεύτερης συζύγου του, Ελένης.
Το ανακαινισμένο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου (τηλ. 28102-79000), που στεγάζεται σε κτίριο του Πάτροκλου Καραντινού, παρουσιάζει την πιο μεγάλη συλλογή αρχαιοτήτων του μινωικού κόσμου. Από τα γνωστότερα εκθέματα του μουσείου είναι οι θεές των Όφεων, ο δίσκος της Φαιστού και η Παριζιάνα. Πολύ ενδιαφέρον έχει και το Ιστορικό Μουσείο (τηλ. 28102-83219), που στεγάζεται στην οικία Καλοκαιρινού.
Εδώ παρουσιάζεται η ιστορία της Κρήτης από τους πρώτους χριστιανικούς χρόνους έως τον περασμένο αιώνα. Οι σινεφίλ, περάστε από τον κινηματογράφο Βιτσέντζος Κορνάρος (τηλ. 28151-03102, texnopolis.net), τον σχεδιασμό του οποίου επιμελήθηκε ο σκηνογράφος και αρχιτέκτονας, Νίκος Πετρόπουλος. Στα της γαστρονομίας, το Ηράκλειο αγαπάει πολύ το φαγητό και το κρασί.
Οι ποιοτικές πρώτες ύλες (έξτρα παρθένο ελαιόλαδο, χόρτα γιαχνερά, στύφνο, ραδίκια) και τα πληθωρικά πιάτα, όπως είναι τα σκιουφιχτά μακαρόνια και το «λευκό„ στιφάδο με κουνέλι (χωρίς ντομάτα), έδωσαν στο Ηράκλειο μια θέση στο Δίκτυο Δημιουργικών Πόλεων της UNESCO (UCNN). Υπέροχες είναι και οι νεράτες πίτες με μέλι, όπως και τα ξεροτήγανα.
Στα του κρασιού, η περιφερειακή ενότητα Ηρακλείου έχει να περηφανεύεται για τα εξαιρετικά κρασιά που παράγονται στις ζώνες ΠΟΠ Πεζά, ΠΟΠ Αρχάνες και ΠΟΠ Δαφνές. Δοκιμάστε λευκό κρασί από την ποικιλία Βηλάνα και κόκκινο από Κοτσιφάλι και Μαντηλάρι (Μανδηλαριά).
ΑΡΧΑΙOΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
Το μινωικό ανάκτορο της Κνωσού (τηλ.28102-31940) απέχει από την πόλη τον Ηρακλείου μόλις 6 χλμ. μέσω της λεωφόρου Κνωσού. Ο γνωστότερος και σπουδαιότερος αρχαιολογικός χώρος της Κρήτης, όπου αναπτύχθηκε ένας από τους σημαντικότερους πολιτισμούς του κόσμου, ανακαλύφθηκε από τον αρχαιοδίφη Μίνωα Καλοκαιρινό, αλλά ανασκάφηκε συστηματικά από τον σερ Άρθουρ Έβανς και την ομάδα του, πριν και μετά τον A' Π.Π.
Ο αρχαιολογικός χώρος είναι εκτεταμένος, με την Αίθουσα του θρόνου, το Ιερό των Διπλών Πελέκεων και το Μεγάλο Κλιμακοστάσιο να τραβούν, μεταξύ άλλων, την προσοχή των επισκεπτών Το δεύτερο σημαντικότερο μινωϊκό ανάκτορο της Κρήτης είναι η Φαιστός (τηλ. 28920-42315), στο νότιο κομμάτι του Ηρακλείου, κοντά στα πανέμορφα χωριά της Μεσαράς όπως είναι ο Σίβας και ο Κουσές.
Η εξαιρετική στρωματογραφία της Φαιστού παρέχει πολύτιμες πληροφορίες σχετικά με τις διαφορετικές φάσεις του μινωϊκού πολιτισμού. Οι ανασκαφές της Φαιστού ξεκίνησαν στην αυγή του 20ού αιώνα και έφεραν στο φως πολύτιμα ευρήματα. Σημαντικός είναι και ο αρχαιολογικός χώρος της Γόρτυνας (τηλ. 28920-31144), πρωτεύουσας της Κρήτης και της Κυρηναϊκής κατά τα ρωμαϊκά χρόνια, στην ενδοχώρα της Π.E. Ηρακλείου.
Ένας ακόμη αρχαιολογικός χώρος με κατοίκηση από την αρχαιότητα είναι τα Μάταλα, στον όρμο της Μεσαράς, απέναντι από τα νησάκια Παξιμάδια, που έγιναν γνωστά τη δεκαετία του 60, λόγω της έλευσης των «παιδιών των λουλουδιών». Οι σπηλιές στην παραλία των Ματάλων θεωρείται ότι τα αρχαία χρόνια χρησιμοποιήθηκαν σαν κατοικίες και τάφοι.
Ένα ακόμα πολιτιστικό κύτταρο που αποτίνει φόρο τιμής σε έναν μεγάλο Ηρακλειώτη λογοτέχνη είναι το Μουσείο Καζαντζάκη (τηλ. 28107-41689), στο χωριό Μυρτιά (πρώην Βαρβάροι), 16 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά της πόλης του Ηρακλείου. Το μουσείο αποκαλύπτει πτυχές από τη ζωή και το έργο του Καζαντζάκη, μέσα από προσωπικά του αντικείμενα.
Εδώ θα δείτε και μια συλλογή από βιβλία του, τα οποία μεταφράστηκαν και κυκλοφόρησαν σε χώρες όλου του κόσμου. Η επιλογή της Μυρτιάς δεν ήταν τυχαία, αφού από εδώ καταγόταν ο πατέρας του Καζαντζάκη, Καπετάν Μιχάλης.
