19.12.25

Μστισλάβ Ροστροπόβιτς

Ο συνθέτης κατάγεται από το ηλιόλουστο Μπακού. Γεννήθηκε στις 27 Μαρτίου 1927. Οι γονείς του Μστισλάβ είχαν άμεση σχέση με τη μουσική, έτσι προσπάθησαν να αναπτύξουν τη δημιουργικότητα στον γιο τους. Ο αρχηγός της οικογένειας έπαιζε τσέλο και η μητέρα του έπαιζε πιάνο. Ήταν επαγγελματίες μουσικοί. Σε ηλικία τεσσάρων ετών, ο Ροστροπόβιτς Τζούνιορ είχε το πιάνο και μπορούσε να αναπαράγει μουσικές συνθέσεις που ακούστηκαν πρόσφατα με το αυτί.

Στα 8 του, ο πατέρας του έμαθε στον γιο του να παίζει τσέλο. Ήδη στις αρχές της δεκαετίας του '30, η οικογένεια μετακόμισε στην πρωτεύουσα της Ρωσίας. Στη μητρόπολη, τελικά μπήκε στο μουσικό σχολείο. Ο πατέρας ενός νεαρού ταλέντου που δίδαξε στο εκπαιδευτικό ίδρυμα. Στα τέλη της δεκαετίας του 30 πραγματοποιήθηκε η πρώτη συναυλία του Ροστροπόβιτς.

Μετά τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, ο Μστισλάβ ήθελε περαιτέρω να αναπτυχθεί προς την επιλεγμένη κατεύθυνση. Ο νεαρός μπήκε στο ωδείο. Ονειρευόταν τον αυτοσχεδιασμό και ήθελε να συνθέτει συνθέσεις. Ο Μστισλάβ δεν μπορούσε να πραγματοποιήσει τα σχέδιά του, από τότε που ξεκίνησε ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος στην ΕΣΣΔ. Η οικογένεια εκκενώθηκε στο Όρενμπουργκ.

Σε ηλικία 14 ετών μπήκε στο μουσικό σχολείο, όπου δίδασκε ο πατέρας του. Στο Όρενμπουργκ, ο Ροστροπόβιτς άρχισε να οργανώνει τις πρώτες συναυλίες. Η δημιουργική αρχή ξεκίνησε αφού ο Ροστροπόβιτς έπιασε δουλειά στην όπερα. Εδώ συνθέτει έργα για πιάνο και τσέλο. Στις αρχές της δεκαετίας του 40, ο Μστισλάβ ακολουθούσε τα ίχνη ενός πολλά υποσχόμενου μουσικού και συνθέτη.

Στο 43ο έτος του περασμένου αιώνα, η οικογένεια Ροστροπόβιτς επέστρεψε στην πρωτεύουσα της Ρωσίας. Ο νεαρός ξανάρχισε τις σπουδές του στο σχολείο. Οι καθηγητές εκτίμησαν ιδιαίτερα τις ικανότητες του μαθητή. Στα μέσα της δεκαετίας του '40 του περασμένου αιώνα, έλαβε δίπλωμα σε δύο κατευθύνσεις ταυτόχρονα: συνθέτη και τσελίστα. Μετά από αυτό, ο Μστισλάβ μπήκε στο μεταπτυχιακό σχολείο. Ο Ροστροπόβιτς άρχισε να διδάσκει σε μουσικά σχολεία στην Αγία Πετρούπολη και τη Μόσχα.

Δημιουργική διαδρομή
Στα τέλη της δεκαετίας του 40, ο Μστισλάβ ευχαριστεί όχι μόνο τους Ρώσους θαυμαστές της κλασικής μουσικής με μια παράσταση-επισκέφτηκε το Κίεβο για πρώτη φορά. Ενίσχυσε το κύρος του με νίκες σε μουσικούς αγώνες. Ταυτόχρονα, ο Ροστροπόβιτς επισκέφθηκε μια σειρά από ευρωπαϊκές χώρες.

Η διεθνής επιτυχία ενισχύει την εξουσία του. Βελτίωνε συνεχώς τις γνώσεις του. Ήθελε να είναι ο καλύτερος. Εξέλιξε τις ικανότητές του και δούλεψε σκληρά. Στα μέσα της δεκαετίας του 50, στο φεστιβάλ της Άνοιξης της Πράγας, γνώρισε τη λαμπρή τραγουδίστρια της όπερας Galina Vishnevskaya. Από τότε έχουν δει συχνά μαζί. Η Galina ερμήνευσε συνοδευόμενη από τον Μστισλάβ.

Λίγο καιρό αργότερα, ο Ροστροπόβιτς έκανε το ντεμπούτο του ως μαέστρος. Στάθηκε στο περίπτερο του μαέστρου κατά τη διάρκεια της παραγωγής του «Ευγένιος Ονέγκιν» στο θέατρο Μπολσόι. Ένιωθε ότι ήταν στο σωστό μέρος. Το ταλέντο του ως μαέστρος εκτιμήθηκε ιδιαίτερα όχι μόνο από το κοινό, αλλά και από τους συναδέλφους του. Στα τέλη της δεκαετίας του '50, ο μουσικός είχε μεγάλη ζήτηση.

Στο κύμα της δημοτικότητας, διδάσκει σε εκπαιδευτικό ίδρυμα, διευθύνει στο Θέατρο Μπολσόι, περιοδεύει και γράφει μουσικά έργα. Είχε τη δική του άποψη για όλα. Ο Μστισλάβ θα μπορούσε να μιλήσει ανοιχτά για τη σύγχρονη μουσική και την τρέχουσα κατάσταση στην ΕΣΣΔ. Οι ερωτήσεις που ανησύχησαν τον μαέστρο δεν πέρασαν απαρατήρητες.

Σπουδαίο γεγονός στον πολιτιστικό κόσμο ήταν η εμφάνιση του μουσικού με τη σουίτα Μπαχ. Έκανε το έργο στο μουσικό του όργανο κοντά στο Τείχος του Βερολίνου. Πολέμησε ενάντια στις διώξεις Ρώσων ποιητών και συγγραφέων. Παρείχε μάλιστα στον Σολζενίτσιν καταφύγιο στη δική του ντάκα. Και αν νωρίτερα οι αρχές θαύμαζαν τις πολιτιστικές δραστηριότητες του Μστισλάβ, τότε μετά τη δραστηριότητα του μαέστρου, ήταν στη "μαύρη λίστα".

Τον παρακολούθησε στενά ο υπουργός Πολιτισμού της χώρας. Η δραστηριότητα κόστισε ακριβά στον μαέστρο. Απολύθηκε από το Θέατρο Μπολσόι. Ο Μστισλάβ αποφάσισε να κλείσει επιτέλους το οξυγόνο. Τώρα δεν μπορούσε να περιοδεύσει σε ευρωπαϊκές χώρες. Δεν του επέτρεψαν να εμφανιστεί στις ορχήστρες της πρωτεύουσας.

Μετακόμιση της οικογένειας Ροστροπόβιτς στις ΗΠΑ
Ο συνθέτης κατάλαβε τη θέση του, οπότε το μόνο που ήθελε ήταν να πάρει βίζα, να πάρει την οικογένειά του και να φύγει από τη Σοβιετική Ένωση. Κατάφερε να πετύχει αυτό που είχε σκοπό. Μετανάστευσε στην Αμερική με την οικογένειά του. Μετά από 4 χρόνια, η οικογένεια Ροστρόποβιτς θα στερηθεί της υπηκοότητας και θα κατηγορηθεί για προδοσία της Πατρίδας.

Η μετακόμιση και η προσαρμογή στις Ηνωμένες Πολιτείες στοίχισε στον Μστισλάβ ακριβά. Για μεγάλο χρονικό διάστημα δεν έπαιζε, αλλά στο μεταξύ, ο άνδρας αναγκάστηκε να φροντίσει την οικογένειά του. Με την πάροδο του χρόνου, θα αρχίσει να πραγματοποιεί τις πρώτες συναυλίες για τους Αμερικανούς μουσικόφιλους. Η κατάσταση άλλαξε ριζικά αφού ανέλαβε τη θέση του καλλιτεχνικού διευθυντή της Συμφωνικής Ορχήστρας της Ουάσιγκτον.

Μετά από 16 χρόνια ζωής σε μια ξένη χώρα, η αναγνώριση ήρθε στον μαέστρο. Θεωρήθηκε πραγματική ιδιοφυΐα. Η κυβέρνηση της ΕΣΣΔ μάλιστα πρόσφερε στον συνθέτη και τη σύζυγό του να επιστρέψουν στην πατρίδα τους με την επιστροφή της υπηκοότητας, αλλά ο Ροστρόποβιτς δεν εξέτασε την επιλογή να επιστρέψει στη Σοβιετική Ένωση.

Μέχρι εκείνη τη στιγμή, είχε προσαρμοστεί πλήρως στην Αμερική. Οι πόρτες σχεδόν σε οποιαδήποτε χώρα άνοιξαν για την οικογένεια Ροστρόποβιτς. Ο Μστισλάβ επισκέφτηκε ακόμη και τη Μόσχα. Όταν επέστρεψε στη Ρωσία, ήταν πολύ μαλακός. Το 1993 αποφάσισε να μετακομίσει στην Αγία Πετρούπολη.

Λεπτομέρειες για την προσωπική του ζωή
Η τραγουδίστρια της όπερας Galina Vishnevskaya άρεσε στον μουσικό με την πρώτη ματιά. Σε μια από τις συνεντεύξεις, είπε πώς προσπάθησε να φροντίσει την ομορφιά: της έδωσε προσοχή, γέμισε με εκατοντάδες κομπλιμέντα και άλλαζε κοστούμια πολλές φορές την ημέρα. Ο Μστισλάβ δεν διακρίθηκε ποτέ από ομορφιά.

Ενθουσιάστηκε με το θέαμα της Γκαλίνας. Τη στιγμή της συνάντησης η Galina ήταν στην κορυφή της δημοτικότητας. Χιλιάδες άντρες σε όλο τον κόσμο την ονειρεύτηκαν. Ο Μστισλάβ κέρδισε την καρδιά μιας ιδιότροπης κυρίας με αριστοκρατικές συνήθειες και διάνοια. Την 4η μέρα της γνωριμίας τους, ο μουσικός έκανε πρόταση γάμου στην κυρία.

Η Γκαλίνα, που ήταν λίγο αμήχανη από την ταχύτητα των γεγονότων, ανταπέδωσε. Για κάποιο διάστημα το ζευγάρι ζούσε στο σπίτι των γονιών του Μστισλάβ. Αγόρασε στην οικογένειά της ένα σπίτι ένα χρόνο αργότερα. Στα μέσα της δεκαετίας του 50, η Γκαλίνα γέννησε την κόρη του συζύγου της, η οποία ονομάστηκε Όλγα. Ο μουσικός τρελαινόταν για τη γυναίκα του.

Τη γέμισε ακριβά δώρα και προσπάθησε να μην της αρνηθεί τίποτα. Στα τέλη της δεκαετίας του '50, γεννήθηκε μια δεύτερη κόρη, την οποία οι αγαπημένοι γονείς ονόμασαν Έλενα. Παρά το γεγονός ότι ήταν πολύ απασχολημένος, ο πατέρας σπούδασε μουσική με τις κόρες του και περνούσε χρόνο μαζί τους στο μέγιστο.

Ο θάνατος του συνθέτη
Το 2007, ο μουσικός ένιωσε ειλικρινά άσχημα. Κατά τη διάρκεια του έτους νοσηλεύτηκε αρκετές φορές. Οι γιατροί βρήκαν όγκο στο συκώτι του μαέστρου. Μετά τη διάγνωση, οι χειρουργοί έκαναν την επέμβαση, αλλά το σώμα του Ροστροπόβιτς αντέδρασε εξαιρετικά αρνητικά στην παρέμβαση. Τις τελευταίες μέρες του Απριλίου 2007 έφυγε από τη ζωή. Ο καρκίνος και οι συνέπειες της αποκατάστασης κόστισαν τη ζωή στον συνθέτη.