Εξερευνήστε την και θα ανακαλύψετε γνωστούς και άγνωστους θησαυρούς, όπως είναι οι ναοί του Ποσειδώνα στο Σούνιο και του Απόλλωνα Ζωστήρα στη Βουλιαγμένη, τα αρχαία θέατρα Θορικού στο Λαύριο και Ζέας στον Πειραιά και η Κρήνη του Θεαγένους στα Μέγαρα.
ΒΟΥΝΑ ΚΑΙ ΛΙΜΝΕΣ
Το ψηλότερο και μεγαλύτερο σε έκταση βουνό της Αττικής είναι η Πάρνηθα, που εκτείνεται από τους Θρακομακεδόνες έως την Αυλώνα και από τις Αφίδνες έως τα Δερβενοχώρια. H ψηλότερη κορυφή της είναι η Καραβόλα στα 1.413 μ. Ανακηρυγμένος εθνικός δρυμός απότο 1961, η Πάρνηθα έχει πλούσια χλωρίδα και πανίδα, πεζοπορικές διαδρομές και αναρριχητικά πεδία.
Τα ορειβατικά καταφύγια στο Μπάφι και το Φλαμπούρι (mountpamitha.gr) προσφέρονται για διανυκτέρευση ή για στάση για φαγητό. Η Πεντέλη (ή Κουφός) είναι το βουνό των Σαρακατσάνων, με σήμα κατατεθέν τη μονή Πεντέλης, που οικοδομήθηκε το 1578 από τον Άγιο Τιμόθεο, τον Πύργο της Δουκίσσης Πλακεντίας, το σπήλαιο του λήσταρχου Νταβέλη και την οδό Λιθαγωγίας.
Το βουνό, με τα ψητοπωλεία, τις ταβέρνες και τα καφέ του, αποτελεί αγαπημένο προορισμό του Σαββατοκύριακου για τους Αθηναίους. Ο Υμηττός των 80.000 στρεμμάτων, που εκτείνεται στη βορειοανατολική Αθήνα, έχει μήκος 23 χλμ. Είναι γνωστός ως Τρελός, πιθανώς από παράφραση των γαλλικών λέξεων "tres long" (πολύ μακρύς).
Έχει πλούσια χλωρίδα με δεκάδες είδη ορχιδέας, ενώ στην πανίδα του συμπεριλαμβάνονται αλεπούδες, λαγοί, ασβοί και πολλά είδη νυχτερίδας που ζουν στα σπήλαια και τα κοιλώματα του βουνού. Πληροφορίες για τις περιπατητικές διαδρομές θα βρείτε στο poymittou.gr. Το όρος Αιγάλεω, με μέγιστο υψόμετρο τα 468 μ., βρίσκεταιστο δυτικό άκρο του λεκανοπεδίου και χωρίζεται στο Αιγάλεω και το ποικίλο όρος, που αποτελεί συνέχειά του.
Κάποτε το βουνό ήταν καλυμμένο από πυκνά δάση, κάτι που άλλαξε μετά το '22, όταν στους πρόποδες άρχισαν να χτίζονται νέοι οικισμοί. Την περίοδο της Κατοχής μεγάλο μέρος του Αιγάλεω υλοτομήθηκε, μετα ξύλα από τα δέντρα να χρησιμοποιούνται για τη θέρμανση των κατοίκων. Το γεγονός αυτό σε συνδυασμό με την υπερβόσκηση και το βραχώδες έδαφος δεν επέτρεψαν την αναγέννηση του δάσους σε αρκετά σημεία.
Ένα βουνό άγνωστο σε πολλούς Αθηναίους είναι το όρος Μερέντα (613 μ.), στο νότιο τμήμα της Αττικός, μεταξύ Μαρκόπουλου, Καλυβίων, Πόρτο Ράφτη και Κουβαρά. Η ονομασία του προκύπτει από παραφθορά του ονόματος του αρχαίου αθηναϊκού δήμου Μυρρινούντα, ενώ ο κύριος όγκος του καλύπτεται από χαμηλή βλάστηση, αν και το βόρειο κομμάτι είναι λαξευμένο.
Στα σύνορα της Αττικής με τη Βοιωτία βρίσκεται ο Κιθαιρώνας, ένα βουνό ανάμεσα στο όρος Πατέρα, στα Γεράνεια όρη και στην Πάρνηθα, που σύμφωνα με τη μυθολογία οφείλει το όνομά του στον μυθικό βασιλιά των Πλαταιών Η ψηλότερη κορυφή του είναι ο Προφήτης Ηλίας ή Ελατιάς (1.409 μ.). Από τον Κιθαιρώνα, και συγκεκριμένα από το χωριό Βίλια, καταγόταν η ηθοποιός Έλλη Λαμπέτη.
'Ομως, ορεινοί όγκοι υπάρχουν και μέσα στην ΑΘήνα, πράγμα σπάνιο για μια πόλη. Τα Τουρκοβούνια ή Αγχεσμός είναι μια εκτεταμένη λοφοσειρά με υψόμετρο 337 μ. που αποτελεί φυσικό σύνορο ανάμεσα σε διάφορους δήμους της Αττικής. Εδώ βρίσκεται και το Αττικό Άλσος (200-337 μ.), ένας πνεύμονας πρασίνου 500 στρεμμάτων, με κυπαρίσσια και πεύκα.
Η πρωτεύουσα έχει και πολλούς λόφους που λειτουργούν σαν μικρά καταφύγια. Ο λόφος της Ακρόπολης με τον Παρθενώνα που ακτινοβολεί, του Λυκαβηττού με το θέατρο, του Φιλοπάππου με το λιθόστρωτο του Πικιώνη, τον Άγιο Δημήτρη τον Λουμπαρδιάρη και το ρωμαϊκό μνημείο-μαυσωλείο του 2ου αιώνα μ.Χ., ο Άρειος πάγος όπου θεωρείται ότι το 51 μ.Χ. ο Απόστολος Παύλος κήρυξε τον χριστιανισμό στους Αθηναίους, ο λόφος των Νυμφών με το Αστεροσκοπείο απέναντι από τον ναό του Ηφαίστου και η Πνύκα, όπου συγκαλούνταν η Εκκλησία του Δήμου, φέρουν πάνω τους γραμμένη την ιστορία της Αθήνας.
Αγαπημένοι προορισμοί για τους κατοίκους είναι και ο λόφος του Στρέφη, μεταξύ Νεάπολης και Εξαρχείων, όπως και ο λόφος Ελικώνος. Το ανάγλυφο της Αττικής συμπληρώνουν οι λίμνες, όπως είναι η Μπελέτσι, που βρίσκεται σε υψόμετρο 600 μ., στις ανατολικές πλαγιές της Πάρνηθας. Πρόκειται για τεχνητή λίμνη που δημιουργήθηκε την περίοδο '73-'75 με μέγιστη διάμετρο τα 130 μ. και μέγιστο βάθος τα 9 μ. Εδώ βρίσκουν καταφύγιο πολλά αποδημητικά πουλιά, νεροχελώνες, κυπρίνοι και χέλια.
Η πιο αγαπημένη λίμνη των Αθηναίων, όμως, είναι του Μαραθώνα, επίσης τεχνητή, που σχηματίστηκε με την κατασκευή φράγματος, στη συμβολή των χειμάρρων Χαράδρου και Βαρνάβα, κοντά στην κωμόπολη του Μαραθώνα. Αποτελούσε το βασικό υδροδότη της πρωτεύουσας από το 1931 μέχρι το 1959, ενώ το φράγμα έχει χαρακτηριστεί κατασκευαστικό επίτευγμα της εποχής του.
ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ
O ναός του Ποσειδώνα (τηλ. 22920-39363) στο Σούνιο είναι δωρικού ρυθμού, φτιαγμένος από μάρμαρο Αγριλέζας. Κατασκευάστηκε στα ερείπια αρχαϊκού ναού και το ανατολικό του αέτωμα ήταν διακοσμημένο με αγάλματα. Οι πλάκες της ζωοφόρου από παριανό μάρμαρο απεικόνιζαν σκηνές από την Κενταυρομαχία και τους άθλους τον Θησέα.
Κοντά στον ναό του Ποσειδώνα βρίσκονται και τα υπολείμματα από τον ναό της Αθηνάς Σουνιάδος. Στην ανατολική Αττική ξεχωρίζει ο δωρικός ναός της Αρτέμιδος Βραυρωνίας (τηλ. 22990-27020), που στην αρχαιότητα λειτουργούσε ως χώρος μύησης. Εδώ μικρά κορίτσια πρόσφεραν τις υπηρεσίες τους στη θεά και προετοιμάζονταν για τον ρόλο τους ως σύζυγοι.
Άγνωστο σε πολλούς είναι το αρχαίο θέατρο Θορικού, που χτίστηκε τον 6ο-5ο αιώνα π.Χ. Έχει ελλειπτικό σχήμα-και όχι ημικυκλικό-και θεωρείται από τα παλαιότερα σωζόμενα θέατρα της αρχαίας Ελλάδας, το οποίο μάλιστα χτίστηκε για τους εργαζομένους των ορυχείων του Λαυρίου.
Στη νότια Αττική, και συγκεκριμένα στο Καβούρι, βρίσκεται η αρχαία αμαξιτή οδός που ένωνε το κέντρο του δήμου των Αιξωνιδών Αλών με ένα αρχαίο λιμάνι. Σημαντικό μνημείο του 6ου αιώνα π.Χ. είναι και ο ναός του Απόλλωνα Ζωστήρα, στη Βουλιαγμένη, ο οποίος ανακαλύφθηκε τυχαία το 1924 από παιδιά του ορφανοτροφείου Βουλιαγμένης.
Από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς χώρους της Αττικής είναι αυτός της Ελευσίνας (τηλ. 210-5546019), με τον ναό της Δήμητρας, τόποτέλεσης των Ελευσίνιων Μυστηρίων, και το εκκλησάκι της Παναγίας Μεσοσπορίτισσας,όπου διαφαίνεται η διαδοχή των θρησκευτικών πεποιθήσεων και η μετάβαση από το δωδεκάθεο στον χριστιανισμό.
Σε κοντινή απόσταση από τον αρχαιολογικό χώρο θα βρείτε το νεκροταφείο με τους επονομαζόμενους τάφους των Επτά επί Θήβας. Μόλις 20 χλμ. από την Ελευσίνα βρίσκονται τα Μέγαρα, μια πόλη με τεράστια ιστορία, αφού οι αρχαίοι Μεγαρείς ήταν αυτοί που ίδρυσαν το Βυζάντιο, δηλαδή τη μετέπειτα Κωνσταντινούπολη. Μέσα στη σημερινή κωμόπολη ξεχωρίζει το υπαίθριο μνημείο της Κρήνης του Θεαγένους, το αρχαίο υδραγωγείο που υδροδοτούσε την πόλη από τον 5ο αιώνα π.Χ. μέχρι τον 5ο μ.Χ.
Ο Πειραιάς έχει και αυτός το μερίδιό του στην αρχαιολογική προίκα της Αττικής, αφού εδώ, στον εξωτερικό χώρο του Αρχαιολογικού Μουσείου Πειραιά, βρίσκεται το αρχαίο Θέατρο της Ζέας (τηλ. 210-4521598), του 3ου αιώνα π.Χ., φτιαγμένο από πειραϊκό λίθο. Τέλος, ένα τοπόσημο της νεότερης ιστορίας δείγμα βιομηχανικής αρχαιολογίας είναι το Τεχνολογικό πολιτιστικό πάρκο Λαυρίου (τηλ. 22920-25316), που ιδρύθηκε το 1992 στους χώρους της Γαλλικής Εταιρείας Λαυρίου, με πρωτοβουλία του ΕΜΠ, σε έκταση 245 στρεμμάτων. Πρόκειται για κηρυγμένο διατηρητέο μνημείο.
