1 μεγάλο άσπρο λάχανο, αφράτο
3 μεγάλα ξερά κρεμμύδια, σε λεπτές φέτες (προαιρετικά), σοταρισμένες για 3-4 λεπτά σε 1/2 φλιτζ τσαγιού
ελαιόλαδο
αλάτι
Για τη γέμιση
250 γρ. φακές ψιλές
1 φλιτζ. τσαγιού ρύζι νυχάκι ή Καρολίνα, ξεπλυμένο
1 μεγάλο ξερό κρεμμύδι, τριμμένο
3 σκελίδες σκόρδου, λιωμένες
1 ματσάκι καυκαλήθρες, καθαρισμένες και ψιλοκομμένες
2 ματσάκια μυρώνια ψιλοκομμένα
1 /2 φλιτζ. τσαγιού κουκουνάρια (καβουρδισμένα στον φούρνο για 10-12 λεπτά σε ένα ταψάκι χωρίς λιπαρή ουσία)
αλάτι, φρεσκοτριμμένο πιπέρι
50 ml ελαιόλαδο
ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
1. Γέμιση: Σε μια μέτρια κατσαρόλα ρίχνουμε τις φακές με άφθονο κρύο νερό που να τις σκεπάζει κατά 3-4 δάχτυλα. Τις αφήνουμε να πάρουν μία βράση σε δυνατή φωτιά, έπειτα χαμηλώνουμε τη θερμοκρασία και τις σιγοβράζουμε για 25-30 λεπτά το πολύ, ώσπου να μαλακώσουν ελαφρά, αλλά να μη βράσουν εντελώς. Αποσύρουμε το σκεύος από τη φωτιά, σουρώνουμε και μετράμε το υγρό του φαγητού. Θα πρέπει να έχει μείνει περίπου 1 φλιτζ. τσαγιού. Αν είναι λιγότερο, προσθέτουμε λίγο ζεστό νερό και, αν είναι περισσότερο, αφαιρούμε. Ξαναβάζουμε την κατσαρόλα στη φωτιά και ρίχνουμε τις φακές και το 1 φλιτζ τσαγιού υγρό. Προσθέτουμε το ρύζι, αφήνουμε να πάρει μία βράση και αποσύρουμε από τη φωτιά. Σκεπάζουμε την κατσαρόλα και την αφήνουμε κατά μέρος για 25-30 λεπτά, ώσπου οι κόκκοι του ρυζιού να απορροφήσουν όλο το νερό της κατσαρόλας. Μόλις στεγνώσει το μείγμα ρυζιού-φακής, το ρίχνουμε σε ένα μπολ και το ανακατεύουμε με το τριμμένο ξερό κρεμμύδι, το σκόρδο, τις καυκαλήθρες, τα μυρώνια, τα κουκουνάρια, αρκετό αλάτι, πιπέρι και το ελαιόλαδο.
Λάχανο: Αφαιρούμε τα σκληρά εξωτερικά και «ταλαιπωρημένα» φύλλα του λάχανου και με ένα μυτερό μαχαίρι κόβουμε το κοτσάνι κυκλικά, σε βάθος, και το αφαιρούμε. Βάζουμε να βράσει άφθονο αλατισμένο νερό σε μια μεγάλη κατσαρόλα και, όταν κοχλάσει, ρίχνουμε το λάχανο. Το βράζουμε για περίπου 10-15 λεπτά (ανάλογα με το πόσο τρυφερό είναι), ώσπου τα φύλλα του να μαλακώσουν και να γίνουν εύκαμπτα. Το βγάζουμε από την κατσαρόλα με μια τρυπητή κουτάλα, το μεταφέρουμε σε ένα ταψάκι και, μόλις κρυώσει, ξεχωρίζουμε τα φύλλα ένα ένα. Στρώνουμε τα μεγάλα φύλλα στον πάτο μιας μεγάλης κατσαρόλας και την αφήνουμε στην άκρη. Κόβουμε τα υπόλοιπα φύλλα σε μεγάλα κομμάτια.
Γέμισμα+μαγείρεμα: Απλώνουμε ένα κομμάτι από φύλλο λάχανου σε ένα ξύλο κοπής, βάζουμε στην άκρη του 1 κουτ. σούπας από το μείγμα ρυζιού-φακής, διπλώνουμε τις άκρες του λάχανου πάνω από τη γέμιση και το τυλίγουμε σε ρολό. Δεν σφίγγουμε πολύ το ντολμαδάκι, γιατί τόσο το ρύζι όσο και οι φακές θα φουσκώσουν κι άλλο στο μαγείρεμα και μπορεί να σκίσουν το φύλλο. Φτιάχνουμε περίπου 40 ντολμαδάκια και τα αφήνουμε κατά μέρος. Αραδιάζουμε μια σειρά ντολμαδάκια στην κατσαρόλα όπου έχουμε στρώσει τα μεγάλα φύλλα λάχανου. Σκορπίζουμε πάνω τους λίγα από τα σοταρισμένα κρεμμύδια (αν τα χρησιμοποιήσουμε) και συνεχίζουμε με άλλη μία στρώση ντολμαδάκια, άλλη μία δόση σοταρισμένα κρεμμύδια κ.ο.κ. Τα ντολμαδάκια θα φτάσουν για 2-3 στρώσεις, ανάλογα και με το μέγεθος της κατσαρόλας. Τα σκεπάζουμε με ένα αναποδογυρισμένο πιάτο και βάζουμε την κατσαρόλα στο μάτι της κουζίνας. Περιχύνουμε με 2 φλιτζ. τσαγιού βραστό νερό και ζεσταίνουμε σε δυνατή φωτιά. Μόλις το μείγμα κοχλάσει, χαμηλώνουμε τη φωτιά, σκεπάζουμε την κατσαρόλα με το καπάκι της και μαγειρεύουμε για 30 λεπτά. Κατά τη διάρκεια του μαγειρέματος ελέγχουμε και, αν έχουν σωθεί τα υγρά, προσθέτουμε άλλο ½-1 φλιτζ. τσαγιού ζεστό νερό. Αποσύρουμε από τη φωτιά και αφήνουμε την κατσαρόλα κατά μέρος για 1 ώρα, σκεπασμένη, πριν σερβίρουμε.
