Στην κατηγορία «ομορφιά» των δύο εικονικών πολυκαταστημάτων για ψηφιακές εφαρμογές, τα app τύπου «αναλυτές προσώπου» εμφανίζουν χρήστες που ποικίλουν σε αριθμό, από μερικές δεκάδες χιλιάδες έως 10 εκατομμύρια άτομα και πλέον. Οι πιο δημοφιλείς και πιo προηγμένες από αυτές τις εφαρμογές προσφέρουν στον χρήστη υπηρεσίες που υπερβαίνουν κατά πολύ το ναρκισστσπκό παιχνίδι, όπωs το μυθικό «καθρέφτη-καθρεφτάκι μου, υπάρχει πιο όμορφη/ος από εμένα στο σύμπαν;» κ.λπ.
Εκτός από την ανάλυση του προσώπου μέσω μιας selfie λήψης, τα face analyzer apps έχουν τη δυνατότητα να συγκρίνουν τα χαρακτηριστικά του χρήστη με κάποιον διάσημο και κατ' ουσίαν με τα τρέχοντα πρότυπα ομορφιάς, τα οποία και θεωρούνται κυρίαρχα. Επιπλέον, δε, στην περίπτωση που ο χρήστης επιθυμεί να παρέμβει κατά τέτοιον τρόπο στο πρόσωπό του ώστε να γίνει κλώνος του αγαπημένου του σταρ, η εφαρμογή μπορεί να του υποδείξει τις απαραίτητες αισθητικώς διορθώσεις.
Και, προφανώς, μολονότι τα κορυφαία face analyzer apps «ξεκλειδώνουν» έναντι συνδρομής, στην πράξη είναι ελεύθερα προσβάσιμα σε οποιονδήποτε-των ανηλίκων συμπεριλαμβανομένων. Εξού και στην Ιαπωνία, όπου η εθνική νομοθεσία δεν ορίζει κατώτατη επιτρεπόμενη ηλικία για τις αισθητικές επεμβάσεις, ένα από τα νέα trends στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μεταξύ των νέων είναι η δημοσιοποίηση φωτογραφιών επεξεργασμένων με Al.
Ο χρήστης ποζάρει δίπλα στον εικονικό εαυτό του, πριν και μετά το χειρουργείο. Κατά το πλείστον, στις εικόνες φιγουράρουν πολύ νεαρές Γιαπωνέζες, οι οποίες πειραματίζονται με την Τεχνητή Νοημοσύνη προκειμένου να αποκτήσουν την αίσθηση του πώs θα μοιάζουν τα μάτια τους όταν θα έχουν υποστεί ολική επανασχεδίαση, στα πρότυπα των Ευρωπαίων και όχι των Ασιατών. Συμπληρωματικά στα προηγούμενα, σε πρόσφατο άρθρο που δημοστεύτηκε στο bbc.co.uk, o αναγνώστης περιηγείται νοερά στον κόσμο των αισθητικών επεμβάσεων για νεαρούς άνδρες.
Εναν κόσμο που δεν υπήρχε, ούτε καν σαν φαντασίωση, έως και πριν από μερικά χρόνια. Ενώ σήμερα, τουλάχιστον στα αγγλικά, οι νεαροί ωραιοπαθείς συνεννοούνται με καινοφανείς oρoυς, όπως «looksmaxxing», «sοftmaxxing» αλλά και, εξίσου, «hardmaxxing». Οπου το «softmaxxing» παραπέμπει σε μια μη παρεμβατική προσπάθεια βελτίωσης της εξωτερικής εμφάνισης, δια των συμβατικών μεθόδων, όπως η περιποίηση προσώπου και σώματος με καλλυντικά, ή συστηματική άσκηση, το πρόγραμμα διατροφής, η λήψη αυξητικής ορμόνης και συμπληρωμάτων που ενισχύουν τη λιποδιάλυση, δίνουν όγκο κ.λπ.
Το «hardmaxxing», αντιθέτωs, συνεπάγεται το νυστέρι: Ητοι αισθητική ή πλαστική χειρουργική, με αναδιάταξη των οστών του προσώπου, επαναμορφοποίηση γνάθων και λοιπών, πολύ σοβαρών επεμβάσεων. Ομωs, τόσο το hard-όσο και το softmaxxing είναι υποκατηγορίες της ευρύτερης τάσης προs το «looksmaxxing», δηλαδή τη βελτιστοποίηση, στον υπέρτατο βαθμό κι ακόμη περισσότερο ει δυνατόν, του εξωτερικού κάλλους.
Ποιες είναι οι πιο δημοφιλείς αισθητικές επεμβάσεις στην Ελλάδα
Σε τι θέση βρίσκεται η χώρα μας παγκοσμίως όσον αφορά τις αισθητικές επεμβάσεις. Νεαρά άτομα, ανεξαρτήτως φύλου, από την εφηβεία κιόλας, οδηγούνται στο χειρουργείο έχοντας σχεδιάσει μέσω εφαρμογών το πρόσωπο ή το σώμα που ζητούν να τους φτιάξει ο γιατρός.
Οι πλαστικές σε limit-up
Τα νεότερα άτομα ανεξαρτήτως φύλου, ήδη από τα πρώτα χρόνια της εφηβείας, αλλά και οι άνδρες ανεξαρτήτως ηλικίας, είναι οι δύο ομάδες που θεωρούνται σαν κατεξοχήν υπεύθυνες για την εκτόξευση του αριθμού των αισθητικών επεμβάσεων παγκοσμίως. Μια τάση που ενισχύεται έτι περαιτέρω, σε επίπεδα turbo boost, χάρη στις ψηφιακές εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης, οι οποίες απαλλάσσουν τον χρήστη από τον κόπο τού να φαντάζεται τον εαυτό του μετά το χειρουργείο.
Το Αl παρουσιάζει με πάσα λεπτομέρεια και απόλυτο ρεαλισμό το καινούριο πρόσωπο, το καινούριο στήθος, τους καινούριους κοιλιακούς, τους καινούριους γλουτούς και κάθε άλλο μέρος του σώματος που πρόκειται να αναπλαστεί ώστε να εκπληρώσει τα όνειρα του κατόχου του. Το 2014, σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία που τηρεί η Παγκόσμια Ενωση Αισθητικής Πλαστικής Χειρουργικής (ISAPS), καταγράφηκαν 20.236.901 επεμβάσεις σε όλο τον κόσμο.
Εξ αυτών οι 9.645.395 ήταν χειρουργικής φύσης, ενώ οι υπόλοιπες 10.591.506 ήταν αναίμακτες, εκτός χειρουργείου. Μία δεκαετία αργότερα, και όπως καταδεικνύει η τελευταία στατιστική μελέτη της ISAPS, τα αντίστοιχα αριθμητικά δεδομένα επιβεβαιώνουν την αίσθηση ότι η ανθρωπότητα-η δυτική μερίδα της, τουλάχιστον-διάγει τον Χρυσούν Αιώνα των πλαστικών: Οι μη χειρουργικές αισθητικές επεμβάσεις παρουσιάζουν αύξηση 93,8%. Οι χειρουργικές 80,5%.
Ενώ συνολικά η απογείωση των αισθητικών παρεμβάσεων αποτυπώνεται στο +87,5%, δηλαδή από τις 20.236.901 το 2014, στις 37.951.364 το 2024. Πιο αναλυτικά, και σε συνάρτηση με την ηλικία, τα άτομα έως 17 ετών υποβάλλονται σε ρινοπλαστική, ενώ η παρέμβαση-πρωταθλητής σε κάθε άλλη ηλικιακή ομάδα, από τα 18 έτη έως το βαθύτατο γήρας, είναι τα μπότοξ.
Μεταξύ των 32 χωρών από ολόκληρη την υφήλιο, οι οποίες εισφέρουν στατιστικά δεδομένα στις ετήσιες μελέτες της ISAPS, η Ελλάδα εμφανίζεται πολύ ψηλά, στη 12η θέση. Στην κορυφή του πλαστικού κόσμου βρίσκονται οι Η.Π.Α., μπροστά από Βραζιλία, Ιαπωνία, Ιταλία, Γερμανία, Μεξικό, Ινδία, Τουρκία, Γαλλία, Ταϊβάν και Ισπανία. Ως προς τον τύπο των χειρουργικών επεμβάσεων, οι πιο κοινές στην Ελλάδα είναι η βλεφαροπλαστική με 13,5%, κατόπιν η λιποαναρρόφηση με 12%, η αυξητική στήθους με 9% και με μικρότερα ποσοστά η διόγκωση χειλέων και η μεταφορά λίπους στο πρόσωπο από άλλα μέρη του σώματος.
Αντιστοίχως, στις πλαστικές αλλά μη χειρουργικές κυριαρχούν οι ενέσεις υαλουρονικού (32,5%), το μπότοξ (31,8%), η αποτρίχωση (16,7%), η χημική απολέπιση και η μη χειρουργική ανόρθωση ιστών στην περιοχή του προσώπου-ή, κοινώς, το ήπιο λίφτινγκ. Συνολικά, το 2024 έγιναν στην Ελλάδα 529.440 αισθητικές επεμβάσεις, με 118.720 εξ αυτών χειρουργικές και σχεδόν τις τριπλάσιες, 410.720 σε απόλυτους αριθμούς, μη χειρουργικές.
Η Ελλάδα μπροστά από τις ΗΠΑ
Αν συγκρίνει κανείς τις επιδόσεις της Ελλάδας στον τομέα των πλαστικών επεμβάσεων με εκείνες των ΗΠΑ, διαπιστώνει ότι η χώρα μας βρίσκεται πολύ ψηλά στην παγκόσμια κατάταξη, με κριτήριο την αναλογία επεμβάσεων σε αναλογία πληθυσμού, αλλά και σε συνάρτηση με το πλήθος των πλαστικών χειρουργών. Συγκεκριμένα, στις ΗΠΑ των 342 εκατομμυρίων κατοίκων, το 2024 έγιναν 6.165.173 αισθητικές επεμβάσεις, από 7.752 χειρουργούς.
Αυτό σημαίνει ότι μια μερίδα Αμερικανών που δεν υπερβαίνει το 2% του συνολικού πληθυσμού αποτείνεται στον πλαστικό για τη διόρθωση ή ανάπλαση σωματικών χαρακτηριστικών. Οι δε εξειδικευμένοι ιατροί αντιστοιχούν στο 0,002%. Στην Ελλάδα, όμως, οι 529.440 πλαστικές επεμβάσεις αναλογούν σε παραπάνω από το διπλάσιο μερίδιο των ΗΠΑ, με 5,1 επεμβάσεις ανά 100 κατοίκους.
Και οι Ελληνες γιατροί του κλάδου, 400 τον αριθμό, είναι ποσοστιαία διπλάσιοι από ό,τι οι Αμερικανοί συνάδελφοί τους. Επιπλέον, η έρευνα της ISAPS αποκαλύπτει ότι, εσχάτως, η Ελλάδα ανεβαίνει στις προτιμήσεις όσων επιδίδονται στον λεγόμενο «ιατρικό τουρισμό»: περίπου το 10% των ατόμων που υποβάλλονται σε αισθητικές επεμβάσεις στη χώρα μας προέρχεται από τη Βρετανία, τη Γερμανία, τα Βαλκάνια.
Τα φίλτρα των social
Στη διάρκεια των προηγούμενων 10-15 ετών, αλλά με ιλιγγιώδη επιτάχυνση την τελευταία πενταετία, η πίεση που ασκούν τα στερεότυπα περί κάλλους, κατά μείζονα προτεραιότητα του γυναικείου αλλά πλέον και του ανδρικού πληθυσμού, έγινε ασφυκτική. Κυρίως, φυσικά, λόγω της διάδοσης των social media και, συναφώς, της σύγχυσης ανάμεσα στο τι απεικονίζεται αυτούσιο στις φωτογραφίες που αναρτά κάθε χρήστης και στο τι ποστάρεται κατόπιν ψηφιακού λίφτινγκ, με φίλτρα κ.λπ.
Το αποτέλεσμα είναι ότι, στην πράξη, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μετατρέπονται σε μια απέραντη πασαρέλα, έναν ατελείωτο διαγωνισμό καλλιστείων. Σχετική έρευνα που διεξήγαγε το Πανεπιστήμιο της Νότιας Αυστραλίας κατέληξε στο συμπέρασμα ότι περίπου τα μισά άτομα θηλυκού γένους τα οποία χρησιμοποιούν εφαρμογές γνωριμιών (dating apps) και που τα ίδια έχουν υποβληθεί σε τουλάχιστον μία επέμβαση πλαστικής, εξομολογήθηκαν πως επεξεργάζονται ψηφιακά τις φωτογραφίες τους πριν τις δημοσιοποιήσουν στους λογαριασμούς τους.
Στην ίδια έρευνα παρατηρήθηκε επίσης ότι όσο διευρύνεται η ανάρτηση των «πειραγμένων» εικόνων τόσο αυξάνεται και το ποσοστό των γυναικών που δυσανασχετούν με την εμφάνισή τους. Δηλαδή, η εμμονική ενασχόληση με το photoshop και τα αντίστοιχα ψηφιακά εργαλεία των social δημιουργεί αρνητικά συναισθήματα στους χρήστες για τον ίδιο τους τον εαυτό, καλλιεργώντας στρεβλώσεις στην αυτοαντίληψη και-κατά συνέπεια-την αυτοεκτίμησή τους.
Εξού και πολλαπλασιάζονται διαταραχές σε σχέση με τη διατροφή, όπως η νευρική ανορεξία ή, το αντίθετο, η βουλιμία, το αυξημένο άγχος κ.ο.κ. Ενα εξόχως ανησυχητικό στοιχείο ως προς τις τάσεις που φαίνεται να αναπτύσσονται προς το μέλλον είναι ότι η απαγόρευση των φίλτρων σε μέσα όπως το TikTok δεν αποδίδει τα προσδοκώμενα αποτελέσματα.
Ιδιαιτέρως τα πιο νεαρά άτομα, ουσιαστικά οι έφηβοι, επιμένουν στη λύση της πλαστικής χειρουργικής, ικετεύοντας ή και εκβιάζοντας τους γονείς τους. Ερευνα επί του θέματος από το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Παίδων C.S. Mott στο Μίσιγκαν έδειξε πως ένας στους έξι γονείς εντέλει ενδίδει, επιτρέποντας στο παιδί του, το οποίο διανύει την εφηβική ηλικία, να δοκιμάσει μεθόδους όπως π.χ. λεύκανση δοντιών, δερματικά «γεμίσματα» (fillers), αποτρίχωση με λέιζερ, χημικό πίλινγκ κ.ά.
Είτε το πιστεύουν πραγματικά είτε απλώς βαυκαλίζονται, οι γονείς οδηγούνται στη συγκατάθεση, επικαλούμενοι το επιχείρημα ότι τέτοιου είδους, εν τινί μέτρω ήπιες, αισθητικές επεμβάσεις δεν απειλούν την υγεία των τέκνων τους. Ομως, ο εύλογος αντίλογος σε αυτή την άποψη αφορά τη διαπαιδαγώγηση και την πρόωρη εξοικείωση. Αλλιώς, εάν τα μπότοξ αρχίζουν από τα 12-13, η φυσιολογική προοπτική είναι ότι στην ηλικία των 30-35 το ζητούμενο θα είναι η ολική μεταμόσχευση προσώπου.
Κείμενο: Βασίλης Τσακίρογλου
ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ
Στην ίδια έρευνα παρατηρήθηκε επίσης ότι όσο διευρύνεται η ανάρτηση των «πειραγμένων» εικόνων τόσο αυξάνεται και το ποσοστό των γυναικών που δυσανασχετούν με την εμφάνισή τους. Δηλαδή, η εμμονική ενασχόληση με το photoshop και τα αντίστοιχα ψηφιακά εργαλεία των social δημιουργεί αρνητικά συναισθήματα στους χρήστες για τον ίδιο τους τον εαυτό, καλλιεργώντας στρεβλώσεις στην αυτοαντίληψη και-κατά συνέπεια-την αυτοεκτίμησή τους.
Εξού και πολλαπλασιάζονται διαταραχές σε σχέση με τη διατροφή, όπως η νευρική ανορεξία ή, το αντίθετο, η βουλιμία, το αυξημένο άγχος κ.ο.κ. Ενα εξόχως ανησυχητικό στοιχείο ως προς τις τάσεις που φαίνεται να αναπτύσσονται προς το μέλλον είναι ότι η απαγόρευση των φίλτρων σε μέσα όπως το TikTok δεν αποδίδει τα προσδοκώμενα αποτελέσματα.
Ιδιαιτέρως τα πιο νεαρά άτομα, ουσιαστικά οι έφηβοι, επιμένουν στη λύση της πλαστικής χειρουργικής, ικετεύοντας ή και εκβιάζοντας τους γονείς τους. Ερευνα επί του θέματος από το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Παίδων C.S. Mott στο Μίσιγκαν έδειξε πως ένας στους έξι γονείς εντέλει ενδίδει, επιτρέποντας στο παιδί του, το οποίο διανύει την εφηβική ηλικία, να δοκιμάσει μεθόδους όπως π.χ. λεύκανση δοντιών, δερματικά «γεμίσματα» (fillers), αποτρίχωση με λέιζερ, χημικό πίλινγκ κ.ά.
Είτε το πιστεύουν πραγματικά είτε απλώς βαυκαλίζονται, οι γονείς οδηγούνται στη συγκατάθεση, επικαλούμενοι το επιχείρημα ότι τέτοιου είδους, εν τινί μέτρω ήπιες, αισθητικές επεμβάσεις δεν απειλούν την υγεία των τέκνων τους. Ομως, ο εύλογος αντίλογος σε αυτή την άποψη αφορά τη διαπαιδαγώγηση και την πρόωρη εξοικείωση. Αλλιώς, εάν τα μπότοξ αρχίζουν από τα 12-13, η φυσιολογική προοπτική είναι ότι στην ηλικία των 30-35 το ζητούμενο θα είναι η ολική μεταμόσχευση προσώπου.
Κείμενο: Βασίλης Τσακίρογλου
ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ
