16.5.26

Βουτλέϊα ή μπουτλέϊα (Butterflybush, Summer Lilac)

Buddleia davidii ή Β. variabilis τnς οικογένειας των Leguminosae

(Ονομάστηκε έτσι προς τιμήν του Άγγλου βοτανολόγου A. Buddle)

Ιστορικό
Στο γένος αυτό υπάρχουν περί τα 100 είδη φυλλοβόλων και αειθαλών θάμνων και δενδρυλλίων της εύκρατης υποτροπικής και τροπικής ζώvης της Αμερικής, νότιας Αφρικής και Ασίας, ιδίως δε της Kίνας, όπου καλλιεργούνται τα περισσότερα είδη. H Buddleia davidii είναι θάμνος φυλλοβόλος, καταγόμενος από την Ιαπωνία και την Κίνα. Καλλιεργείται στη χώρα μας από παλιά.

Περιγραφή
Υψος: 3-4 μέτρα.
Πλάτος: Περίπου τα 2/3 του ύψους.
Σχήμα: Ανεστραμμένου κώνου, έως σφαιρικό.
Βλάστηση: Ζωηρή, με βλαστούς όρθιoυς, ελαφρά κρεμοκλαδείς στις άκρες τους.
Φύλλα: Απλά, αντίθετα, μακριά, μάλλον στενά, ελαφρά οδοντωτά, ανοιχτού πράσινου χρωματισμού στην άνω επιφάνεια και γκριzοπράσινα στην κάτω, μήκουs 10-30 εκμ.
Άνθη: Άφθονα, αρωματικά, μικρά, μήκους 12 χλστμ. και διαμέτρου 6 χλστμ. περίπου, σωληνοειδή, κυανού χρωματισμού συνήθως, αλλά και πορφυρού, κοκκινοπορφυρού, πορτοκαλί και λευκού, πολύ εντυπωσιακά, κατά ταξιανθία επιμήκη βότρυ ή στάχυ, μήκους 15-30 εκμ. ή και περισσότερο.
Εποχή και εύρος άνθησης: Ανθίζει κατά τους μήνες Ιούνιο-Οκτώβριο και έχει εύρος άνθησης περίπου 4 μήνες.
Καρπός: Κάψα μικρή.
Ταχύτητα ανάπτυξης: Αναπτύσσεται γρήγορα.

Πολλαπλασιασμός
Πολλαπλασιάζεται κυρίως με μοσχεύματα μαλακού ξύλου το καλοκαίρι ή με μοσχεύματα σκληρού ξύλου το φθινόπωρο, καλύτερα δε με τη μέθοδο της υδρονέφωσης και την επίδραση ορμονών ριζοβολίαs. Μπορεί να πολλαπλασιασθεί εύκολα με σπόρο, που σπέρνεται το Μάρτιο-Απρίλιο.

Καλλιέργεια
Ευδοκιμεί σε όλα σχεδόν τα εδάφη, ακόμη και στα αμμώδη και ξηρά παραθαλάσσια. Αναπτύσσεται καλύτερα στα αποστραγγιζόμενα εδάφη με pH 6.0-8.0. Λόγω της γρήγορης ανάπτυξης του φυτού συνιστάται την άνοιξη κορυφολόγημα των νεαρών βλαστών, πριν φθάσουν το μήκος των 40-50 εκμ. Έτσι θα έχομε πυκνή βλάστηση στο κατώτερο τμήμα του φυτού και αφθονότερη άνθηση. Εάν μάλιστα γίνουν ένα ή δύο ακόμη κορυφολογήματα το καλοκαίρι, τότε το φυτό γίνεται περισσότερο συμμετρικό και αισθητικά ωραιότερο. Το Νοέμβριο όταν η άνθηση έχει λήξει, ή καλύτερα το Φεβρουάριο-Μάρτιο, μετά τον κίνδυνο των όψιμων παγετών, κλαδεύονται τα φυτά αυστηρά σε ύψοs 30-40 εκμ. από την επιφάνεια του εδάφους για να δημιουργήσουν νέα βλάστηση την άνοιξη.

Αντοχή ή ευπάθεια στους οικολογικούς παράγοντεs
Είναι ανθεκτικό φυτό στη σκόνη, τους καπνούς και λοιπά αιωρήματα τnς ατμόσφαιρας. Εάν η θερμοκρασία κατεβεί αρκετούς βαθμούς κάτω από το μηδέν, επέρχεται η ψύξη και η καταστροφή του υπέργειου τμήματοs του φυτού, πολλές φορές και μέχρι τηs επιφάνειας του εδάφους, αλλά το φυτό βλαστάνει την άνοιξη πάλι.

Εχθροί και ασθένειες
Ανθεκτικό φυτό στις προσβολές. Προσβάλλονται κάποτε τα φύλλα από το ωίδιο που καταπολεμείται με ένα από τα διασυστηματικά μυκητοκτόνα, Αφουγκάν, Ριμιντίν ή Νιμρόντ.

Είδη και ποικιλίες
Αλλα αξιόλογα είδη που περιλαμβάνονται στο γένος αυτό είναι:
1. Buddleia alternifolia, με στενά, σκούρα πράσινα φύλλα, αρωματικά ιώδη άνθη τον Ιούνιο-Σεπτέμβριο και κρεμοκλαδείς βλαστούς.
2. Buddleia colvilei, με σκούρα πράσινα φύλλα και μεγάλα σωληνοειδή άνθη σε κρεμοκλαδείς βότρεις τον Ιούνιο-Σεπτέμβριο.
3. Buddleia globosa, με πορτοκαλί σφαιρικά άνθη.

Tης Buddleia davidii έχουν δημιουργηθεί πολλές ποικιλίες από τιs οποίες αναφέρονται:
1. "Black Knight", με σκούρα βιολέ άνθη.
2. "Border Beauty", φυτό συμπαγέs, με πορφυρά άνθη.
3. "Burgundy", με κόκκινα άνθη.
4. "Charming", ποικιλία από το 1935, που θεωρείται ακόμη η καλύτερη με ρόδινα άνθη.
5. "Empire Blue", που δημιουργήθηκε το 1941 στο Οχάιο των H.Π.A. και θεωρείται ακόμη μία από τις καλύτερες ποικιλίες για τα σκούρα βιολέ άνθη της.
6. "Fortune", ύψους μόλις 1,5 μέτρου με λιλά ανθίδια και πορτοκαλί "μάτια".
7. "Harlequin", με αργυρόφυλλα, κιτρινόλευκα στην περιφέρεια φύλλα και κοκκινοπορφυρά άνθη.
8. "lle de France", που δημιουργήθηκε το 1931 στη Γαλλία, με μακριούς και κομψούς ανθικούς στάχεις, που έχουν σκούρα βιολέ άνθη.
9. "Opera", με πορφυρό-βιολέ άνθη.
10. "Peace", με λευκά άνθη που φέρονται σε μακριούς στάχεις μήκους 25 -50 εκμ.
11. "Purple Prince", με χονδρούς στάχεις που φέρουν πορφυρά άνθη.
12. "White Cloud", που χαρακτηρίζεται από τα ωραιότερα λευκά και πυκνά διατεταγμένα άνθη της.
13. "White profusion", με λευκά άνθη και ρόδινο κέντρο σε κάθε ανθίδιο.

Διάθεση φυτών και ανθέων
Γνωστή στην Ελλάδα η Buddleia davidii με τα μωβ άνθη, διακινείται αρκετά στην αγορά. Πρέπει όμως να εισαχθούν και οι άλλες ποικιλίες, που αναφέρθηκαν παραπάνω.

Εφαρμογές στην αρχιτεκτονική και αρχιτεκτονική του τοπίου
1. Είναι πολύ ανθεκτικό φυτό στην ξηρασία και στα υδροσταγονίδια της θάλασσαs και ως εκ τούτου συνιστάται η φύτευσή του σε παραθαλάσσιες περιοχές, όπου ελάχιστα καλλωπιστικά φυτά μπορούν να επιζήσουν.
2. Το μεγάλο εύρος άνθησης της μπουτλέιαs, ς αφθονία των ανθέων της, το εντυπωσιακό μέγεθος και άρωμά τους και η πλούσια βλάστησή της, καθιστούν αυτήν ένα από τα απαραίτητα φυλλοβόλα θαμνώδη φυτά για τη συγκρότηση ενός πάρκου.
3. Μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί και σε κήπους επαύλεων, νοσοκομείων και εργοστασίων, όχι όμωs σε μικρούς κήπους, γιατί καταλαμβάνει πολύ χώρο, που θα μπορούσε να καλυφθεί από ετήσια ή άλλα πολυτιμότερα θαμνώδη φυτά, όπωs η τριανταφυλλιά, η ιαπωνική κυδωνιά, η φορσύθια κ.ά.
4. Φυτεύεται μεμονωμένα ή σε συνδυασμό με άλλα θαμνώδη φυτά, πάντοτε όμως στην τελευταία σειρά, λόγω του ύψους της.
5. Λόγω του γκριζοπράσινου χρωματισμού των φύλλων της, συνδυάζεται πολύ καλά με τα κωνοφόρα, που έχουν βαθυπράσινο φύλλωμα.
6. Μεγάλα ανθισμένα κλαδιά, τοποθετημένα σε μεγάλα ανθοδοχεία, διατηρούνται αρκετά και αποτελούν ωραίες συνθέσεις διακόσμησης εσωτερικών και εξωτερικών χώρων.
7. Κατάλληλο φυτό για τουριστικούς και αρχαιολογικούς χώρους.
8. Συνιστάται για νησίδες εθνικών οδών.
9. Μπορεί να καλύψει άνετα υψηλούς τοίχους αντιστήριξης ή υψηλές κάθετες αντιαισθητικές επιφάνειες, σε σύντομο χρονικό διάστημα, λόγω της γρήγορης και μεγάλης ανάπτυξής της.
10. Ένα από τα καλύτερα φυτά του κήπου, για περιμετρική φύτευση στο οικόπεδο.