.jpg)
(Berberis, το αραβικό όνομα του καρπού)
Ιστορικό
Στο γένος Berberis υπάγονται περίπου 600 είδη αειθαλών ή φυλλοβόλων θάμνων, από τα οποία 280 είναι ιθαγενή της Ασίας και τα υπόλοιπα της Αμερικής και της Ευρώπης. Η Berberis thunbergii "Atropurpurea" είναι θάμνος φυλλοβόλος, ιθαγενής της Ισπανίας. Καλλιεργείται από παλιά στη χώρα μας.
Περιγραφή
Υψοs: 1,20-1,80 μέτρα, που μπορεί να φθάσει και τα 2,5 μέτρα.
Πλάτος: Περίπου το ίδιο ή λίγο μεγαλύτερο του ύψους του.
Σχήμα: θάμνος σφαιρικού περίπου σχήματος, συμπαγής, με βλαστούς ακανθώδεις, πυκνοφυείς και ξύλο κίτρινου χρώματος.
Φύλλα: Κατά δέσμες, αντωοειδή-προμήκη, μήκους 2,5 εκμ. περίπου, κόκκινου χρώματοs, που εξελίσσεται σε βαθύ κόκκινο κατά το φθινόπωρο. Κάτω από τη βάση των φύλλων υπάρχει ισχυρό αγκάθι.
Άνθη: Μικροσκοπικά, διαμέτρου 6-8 χλστμ., που φέρονται στις άκρεςςτων βλαστών πολλά μαζί (περί τα 20), κατά ταξιανθία βότρυ και φαίνονται σαν δίχρωμα, γιατί τα εξωτερικά πέταλα είναι κόκκινου χρωματισμού ενώ τα εσωτερικά κίτρινου.
Εποχή και εύρος άνθησης: Ανθίζει τον Απρίλιο-Μάιο και έχει εύρος άνθησης περίπου 20 ημέρες.
Καρπός: Ράγα σφαιρική-προμήκης, μήκους 1 εκμ., κόκκινου χρώματος, με λεία και στιλπνή επιφάνεια, που παραμένει στο φυτό πολλές φορές και κατά το χειμώνα, και αποτελεί ωραία αντίθεση με το λευκό χρώμα του χιονιού. Περικλείει 1-3 σπέρματα.
Ταχύτητα ανάπτυξης: Μεγαλώνει μάλλον αργά.
Πολλαπλασιασμός
Πολλαπλασιάζεται με σπόρο, που σπέρνεται αφού ελευθερωθεί από το σαρκώδες περίβλημά του. Μπορεί να πολλαπλασιασθεί επίσης με μοσχεύματα μαλακού ξύλου, κατά τους μήνες Μάιο-Σεπτέμβριο.
Καλλιέργεια
Καλό είναι να μεταφυτεύεται με μπάλα χώματος νωρίς το χειμώνα. Πολύ σκληραγωγημένο φυτό, που μπορεί να ευδοκιμήσει σε όλα σχεδόν τα εδάφη. Απαιτεί ήλιο για να διατηρεί κόκκινο το φύλλωμα. Το κλάδευμα επιβάλλεται, όταν χρησιμοποιείται ως φυτό πλαισίων (μπορντούρας). Ξερά κλαδιά πρέπει να αφαιρούνται οπωσδήποτε.
Αντοχή ή ευπάθεια στους οικολογικούς παράγοντες
Αντέχει στις χαμηλές θερμοκρασίες, ακόμη και της βόρειας Ελλάδας, μέχρι -25° Κελσίου, και στα αλατούχα υδροσταγονίδια της θάλασσας.
Είδη και ποικιλίες
Από τα άπειρα είδη και ποικιλίες που υπάρχουν, αναφέρονται:
1. Berberis candidula (Paleleaf Barberry), που εισήχθη στην Ευρώπη από τη δυτική Κίνα το 1895, από τον Maurice Vilmorin. Έχει ύψοs 60-120 εκμ. και πλάτος 150 εκμ. περίπου, φύλλα εναλάσσοντα, στιλπνά, σκούρου πράσινου χρωματισμού στην επάνω επιφάνεια και αργυρόλευκα στην κάτω. Τα άνθη είναι κίτρινα, διαμέτρου 15 χλστμ. περίπου, που εκπτύσσονται τον Μάιο.
2. Το ελληνικό είδοs Berberis cretica, αειθαλής βερβερίδα, αυτοφυής στην Κρήτη, με κοινά ονόματα γλυκαγκαθιά ή οξαγκαθιά ή τρικοκιά, ύψους 40-80 εκμ. με κίτρινα άνθη κατά βότρεις, το καλοκαίρι.
3. Berberis darwinii (Darwin Barbery), αειθαλές είδος, ιθαγενές της Χιλής, ύψους 150-300 εκμ. και πλάτους 120-200 εκμ., με άνθη κιτρινοπορτοκαλί τον Απρίλιο-Μάιο.
4. Berberis julianae (Wintergreen Barberry), ημιαειθαλήs ή αειθαλήs, ύψουs 200 εκμ. και πλάτους 120 εκμ. ή και περισσότερο, με μία πλούσια ανθοφορία. Άνθη κίτρινου χρωματισμού με μπλέ τόvoυς, που φέρονται 15-20 μαζί κατά ταξιανθία βότρυ. Τα παλιά φύλλα πριν πέσουν κατά το φθινόπωρο, αποκτούν φωτεινό κόκκινο χρώμα. Αντέχει μέχρι -25° Κελσίου.
5. Berberis koreana (Korean Barbery), φυλλοβόλος βερβερίδα, ιθαγενής της Κορέας, ύψους 120 - 180 εκμ. με κίτρινα άνθη σε ταξιανθία κρεμοκλαδούς βότρυ τον Μάιο.
6. Berberis x lologensis γνωστή με το βοτανικό της όνομα, αειθαλής, ύψους 200 εκμ. και πλάτους 120 εκμ., με φύλλα ωοειδή, τριοξύληκτα, όμοια με τα φύλλα του ίλεξ, μήκους 2 εκμ. και άνθη πολλά μαζί, ζωηρού κίτρινου χρώματος, σε διετείς βλαστούς, αργά την άνοιξη. Αντέχει μέχρι -10° Κελσίου.
2. Το ελληνικό είδοs Berberis cretica, αειθαλής βερβερίδα, αυτοφυής στην Κρήτη, με κοινά ονόματα γλυκαγκαθιά ή οξαγκαθιά ή τρικοκιά, ύψους 40-80 εκμ. με κίτρινα άνθη κατά βότρεις, το καλοκαίρι.
3. Berberis darwinii (Darwin Barbery), αειθαλές είδος, ιθαγενές της Χιλής, ύψους 150-300 εκμ. και πλάτους 120-200 εκμ., με άνθη κιτρινοπορτοκαλί τον Απρίλιο-Μάιο.
4. Berberis julianae (Wintergreen Barberry), ημιαειθαλήs ή αειθαλήs, ύψουs 200 εκμ. και πλάτους 120 εκμ. ή και περισσότερο, με μία πλούσια ανθοφορία. Άνθη κίτρινου χρωματισμού με μπλέ τόvoυς, που φέρονται 15-20 μαζί κατά ταξιανθία βότρυ. Τα παλιά φύλλα πριν πέσουν κατά το φθινόπωρο, αποκτούν φωτεινό κόκκινο χρώμα. Αντέχει μέχρι -25° Κελσίου.
5. Berberis koreana (Korean Barbery), φυλλοβόλος βερβερίδα, ιθαγενής της Κορέας, ύψους 120 - 180 εκμ. με κίτρινα άνθη σε ταξιανθία κρεμοκλαδούς βότρυ τον Μάιο.
6. Berberis x lologensis γνωστή με το βοτανικό της όνομα, αειθαλής, ύψους 200 εκμ. και πλάτους 120 εκμ., με φύλλα ωοειδή, τριοξύληκτα, όμοια με τα φύλλα του ίλεξ, μήκους 2 εκμ. και άνθη πολλά μαζί, ζωηρού κίτρινου χρώματος, σε διετείς βλαστούς, αργά την άνοιξη. Αντέχει μέχρι -10° Κελσίου.
