.jpg)
(Το όνομα προέρχεται από το λατινικό Cornu=κέραs, λόγω της σκληρότητας του ξύλου του)
Ιστορικό
Στο γένος αυτό υπάγονται περί τα 45 είδη φυλλοβόλων ή αειθαλών δένδρων, θάμνων και ποωδών φυτών των εύκρατων χωρών του βόρειου ημισφαιρίου. Το είδος Cornus alba "Sibirica" είναι θάμνος φυλλοβόλος, ιθαγενής της Ευρώπης. Εισήχθη από μας στο Αγρόκτημα του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης το 1955, όπου καλλιεργείται με επιτυχία.
Περιγραφή
Υψος: 1-2,5 μέτρα συνήθως ή και περισσότερο.
Πλάτος: Τα 2/3 περίπου του ύψους του.
Σχήμα: Ανεστραμμένου κώνου, που προκύπτει από τους κατακόρυφους βλαστούς του, που στην άκρη τους ανοίγουν προς τα έξω.
Βλάστηση: Κανονική.
Φύλλα: Απλά, αντίθετα, ευρέως ωοειδή, μήκουs 4-8 εκμ., οξύληκτα, στραμμένα στη βάση τους, τριχωτά και στις δύο επιφάνειες, με 3-5 ζεύγη νεύρων.
Άνθη: Λευκά ξεθωριασμένα έωs λευκοκίτρινα, κατά ταξιανθία σύνθετου σκιαδίου.
Εποχή και εύρος άνθησης: Στο Αγρόκτημα του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκηs ανθίζει από τα μέσα Απριλίου ωs το δεύτερο δεκαήμερο του Μαίου και έχει εύρος άνθησης 15-20 ημέρες.
Καρπός: Δρύπη, σφαιρική, μαύρη, πικρή, διαμέτρου 6 χλστμ., με πυρήνα δίχωρο.
Ταχύτητα ανάπτυξης: Κανονική έως γρήγορη.
Πολλαπλασιασμός
Μοσχεύματα που λαμβάνονται περί τα τέλη Ιουλίου ριζοβολούν σε ποσοστό 44%, ενώ όταν εμβαπτισθούν σε διάλυμα ινδολυλοβουτυρικού οξέος (ΙΒΑ) 30 ppm σε διάρκεια 12 ωρών, ριτοβολούν έπειτα από τρεις εβδομάδες, σε ποσοστό 70% περίπου.
Καλλιέργεια
Μεταφυτεύεται εύκολα και αναπτύσσεται σε όλα σχεδόν τα εδάφη, τόσο στα ηλιαζόμενα όσο και στα ημισκιερά. Κλάδευμα κατά την άνοιξη, λίγο πριν από τη βλάστηση (γιατί οι κόκκινοι βλαστοί του είναι διακοσμητικοί και δεν πρέπει να αφαιρούνται το χειμώνα) συντηρεί το σχήμα του θάμνου.
Αντοχή ή ευπάθεια στους οικολογικούς παράγοντες
Ανθεκτικό φυτό, τόσο στην ξηρασία, όσο και στις χαμηλές θερμοκρασίες του χειμώνα.
Εχθροί και ασθένειες
Δεν υπάρχουν σοβαρέs προσβολές.
Είδη και ποικιλίες
Από τα 45 είδη και τις πολυάριθμες ποικιλίες που περιλαμβάνονται στο γένος αυτό, αναφέρονται ως εξής:
1. Του περιγραφόμενου είδουs Cornus alba, αναφέρονται οι ποικιλίες:
α. "Atrosanguinea", με βαθυκόκκιvoυς βλαστούς.
β. "Variegata", με φύλλα πράσινα, που ποικίλλονται από κιτρινόλευκες κηλίδες.
2. Cornus alternifolia (Pagoda Dogwood), ύψουs 3-5 μέτρων και μεγαλύτερου πλάτους, με άνθη κιτρινόλευκα, αρωματικά το Μάιο και καρπούς μήκους 6-8 χλστμ., κυανόμαυρου χρώματος, τον Ιούλιο-Αύγουστο, με οριζόντια έκπτυξη βλαστών.
3. Cornus amomum (Silky Dogwood), ύψουs 2-3 μέτρων και ιδίου πλάτους, με κιτρινόλευκα άνθη το Μάιο και μικρούς μπλε καρπούς τον Αύγουστο.
4. Cornus controversa, με λευκά άνθη το Μάιο, μικρούς μαύρους καρπούς το χειμώνα, και μωβ-κόκκινα φύλλα το φθινόπωρο.
5. Cornus "Eddie's White Wonder", με μεγάλα λευκά άνθη και λαμπερό πορτοκαλί, κόκκινο και μωβ χρώμα φυλλώματος το φθινόπωρο.
6. Cornus florida (Flowering Dogwood), ύψουs 6-9 μέτρων και ιδίου περίπου πλάτους, με πρασινόλευκα ή κίτρινα άνθη το Μάιο και κόκκινους καρπούς, μńκους 1 εκμ. περίπου, που ωριμάζουν το Σεπτέμβριο-Οκτώβριο. Αναφέρονται οι ποικιλίες:
α. "Cherokee Chief", με βαθυρόδινα-κόκκινα άνθη και ωραίο χρώμα φυλλώματος το φθινόπωρο.
β. "Cloud Nine", με λευκά άνθη.
γ. "Plena", με λευκά διπλά άνθη.
δ. "Rubra", με ρόδινα άνθη και κόκκινα φύλλα στη νεαρή τους ηλικία.
ε. "White Cloud", με μεγάλα λευκά-λευκοκίτρινα άνθη.
7. Cornus kousa, με λευκά άνθη, καρπούς όμοιους με μικρές φράουλες και χρωματιστά φύλλα το φθινόπωρο. H ποικιλία "Chinensis" είναι υψηλότερη και έχει μεγαλύτερα φύλλα.
8. Cornus mas, με μικρά κίτρινα άνθη, πριν από την έκπτυξη του φυλλώματος, με καρπούς κόκκινους σαν κεράσια και κοκκινοπορφυρό χρώμα φυλλώματος το φθινόπωρο.
9. Cornus sanguinea, με λευκά άνθη, πρασινοκόκκινους βλαστούς, μωβ φύλλωμα το φθινόπωρο και μαύρους καρπούς.
10. Cornus stolonifera "Flaviramea", ποικιλία με βλαστούς κίτρινου-πρασινο-λαδί χρώματος, κατάλληλη για υγρά εδάφη.
Διάθεση φυτών και ανθέων
Θάμνος αξιόλογος, για τους κόκκιvoυς βλαστούς του το χειμώνα, με καλή εμπορική αξία. Είναι μάλλον άγνωστος στη χώρα μας και πρέπει να διαδοθεί.
Εφαρμογές στην αρχιτεκτονική και αρχιτεκτονική του τοπίου
Η κρανιά καλλιεργείται τόσο για το κόκκινο χρώμα των βλαστών της που αποτελεί ορισμένεs φορές το μόνο χρώμα του κήπου κατά τη διάρκεια του χειμώνα, όσο και για τα άνθη της την άνοιξη. Μάλιστα στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής το είδοs Cornus florida αποκαλείται "ο αριστοκράτης" των αυτοφυών φυτών της Αμερικής.
1. Μπορεί να καλλιεργηθεί μεμονωμένα ή σε συγκαλλιέργεια με άλλους καλλωπιστικούς θάμνους.
2. Συνιστάται ιδιαίτερα να φυτεύεται κοντά σε λευκά ή ανοιχτόχρωμα κτίρια, γιατί οι κόκκινοι βλαστοί της δημιουργούν ωραίες χρωματικές αντιθέσεις με αυτά.
3. Μπορεί να σχηματίσει φράκτες ή φυτικά πλαίσια (μπορντούρες), αρκεί να κλαδεύεται κανονικά.
4. Φυτευόμενη μεμονωμένα ή ομαδικά σε χλοοτάπητες, δημιουργεί το χειμώνα ωραία αντίθεση χρωμάτων με τους κόκκιvoυς βλαστούς της.
5. Είναι πολύ κατάλληλη για να καλύψει τοίχους ή άλλες κάθετες αντιαισθητικές επιφάνειες του κήπου.
6. Κατάλληλο φυτό τουριστικών και αρχαιολογικών χώρων, ευαγών ιδρυμάτων, μουσείων και εκκλησιών.
7. Μπορεί να φυτευθεί σε νησίδες δημόσιων δρόμων.
8. Κλαδιά με καρπούς, όταν τοποθετούνται σε μεγάλα ανθοδοχεία δημιουργούν εντυπωσιακές συνθέσεις ανθοδετικής.
