2.6.26

Κράταιγος (English Hawthorn)

Crataegus oxyacantha ή C. laevigata της οικογένειας των Rosaceae

(Αρχαίο ελληνικό όνομα από το "κράτος", αναφερόμενο στη σκληρότητα του ξύλου του είδουs αυτού)

Ιστορικό
Γένος που περιλαμβάνει περί τα 960 είδη και πάρα πολλές ποικιλίες, από τα οποία 900 είδη απαντώνται στη βόρεια Αμερική και μόνο περί τα 60 στον υπόλοιπο κόσμο. Είναι φυτά των εύκρατων χωρών του βόρειου ημισφαιρίου. Ο Crataegus oxyacantha είναι θάμνος ή δενδρύλλιο φυλλοβόλο καλλιεργούμενο στην Ελλάδα από αρχαιοτάτους χρόνους και αναφερόμενο από το Θεόφραστο.

Περιγραφή
Υψος: 4 - 6 μέτρα.
Πλάτος: Περίπου το μισό του ύψους του.
Σχήμα: Τείνει να λάβει το κυλινδρικό σχήμα.
Βλάστηση: Ζωηρή και ορθόκλαδη.
Φύλλα: Αντωοειδή ή ωοειδή, βαθιά τρίλοβα ή πεντάλοβα, πριονωτά, βραχύμισχα, μήκους 2-5 περίπου εκμ.
Άνθη: Ρόδινα, πολυπέταλα, όμοια με τα άνθη της άγριας τριανταφυλλιάς, συγκεντρωμένα πολλά μαζί κατά ταξιανθία σκιαδίου ή κατά κορύμβους, σε όλο το μήκος των βλαστών, διαμέτρου 15 χλστμ.
Εποχή και εύρος άνθησης: Ανθίζει τον Απρίλιο-Μάιο και έχει εύρος άνθησης 20-25 ημέρες.
Καρπός: Σφαιρικός ή πλατιά ωοειδής, μήκους 8-15 χλστμ., κόκκινου χρώματος, που ωριμάζει το Σεπτέμβριο-Οκτώβριο.
Ταχύτητα ανάπτυξης: Αναπτύσσεται κανονικά.

Πολλαπλασιασμός
Πολλαπλασιάζεται με σπόρο αφού προηγουμένως στρωματωθεί σε υγρή άμμο.

Καλλιέργεια
Μεταφυτεύεται γυμνόρριζο ή με μπάλα χώματος, από το Νοέμβριο μέχρι το Φεβρουάριο. Αναπτύσσεται σε όλα τα εδάφη ακόμη και σε άγονους και ξηρούς τόπους, σε όλα τα μέρη της Ελλάδας. Ευδοκιμεί όμως στα ασβεστώδη και κανονικά αρδευόμενα. Ανθεκτικό φυτό στους ισχυρούς ανέμους.

Αντοχή ή ευπάθεια στους οικολογικούς παράγοντες
Ανθεκτικό είδος, στο ψύχος της βόρειας Ελλάδας.

Εχθροί και ασθένειες
Ανθεκτικό φυτό συνήθως στις διάφορες προσβολές.

Είδη και ποικιλίες
Του είδους αυτού υπάρχουν αρκετές ποικιλίες:
1. "Masekii", με διπλά ρόδινα άνθη.
2. "Paul's Scarlet", με διπλά, ζωηρά κόκκινα άνθη.
3. "Plena", με διπλά λευκά άνθη.
4. "Punicea", με διπλά, ζωηρά κόκκινα άνθη.
5. "Rosea", με απλά, ρόδινα άνθη.
6. "Rosea Flore Pleno", με διπλά, ρόδινα άνθη.
Άλλο αξιόλογο είδος είναι o Crataegus monogyna, με ποικιλίες:
1. "Βiflοra", με πρώιμη έκπτυξη φύλλων.
2. "Stricta", με κατακόρυφους βραχίονες.
3. "Variegata", με λευκά-κρεμ άνθη.

Διάθεση φυτών και ανθέων
Αξιόλογο φυτό για την Κηποτεχνία και Αρχιτεκτονική του Τοπίου, με αρκετή διακίνηση στα φυτώρια και τα καταστήματα πώλησης φυτών και κηποκομικών εργαλείων.

Εφαρμογές στην Αρχιτεκτονική και Αρχιτεκτονική του Τοπίου
1. Καλλιεργείται κυρίως για τα πολύ θεαματικά άνθη του.
2. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως θάμνος, ιδίως όμως ως δένδρο, γιατί σχηματίζει πολύ ωραίες δενδροστοιχίες πάρκων.
3. Πολύ κατάλληλο φυτό για φράκτες, οι οποίοι γίνονται αδιαπέρατοι λόγω των αγκαθιών που έχει.
4. Μπορεί να αναπτυχθεί για παρκοτέχνηση δημόσιων δρόμων, αρχαιολογικών και τουριστικών χώρων.
5. Συνιστάται για την κάλυψη τοίχων αντιστήριξης και άλλων κατασκευών.
6. Λόγω των κόκκινων ανθέων του, καλό είναι να φυτεύεται κοντά σε κατοικίες με ανοιχτά χρώματα, οπότε δημιουργεί εντυπωσιακές χρωματικές αντιθέσεις.
7. Πολύ κατάλληλο για περιφερειακή φύτευση σε οικόπεδα ή χώρους προς παρκοτέχνηση, γιατί με τα κόκκινα άνθη του την άνοιξη και τους κόκκινους καρπούς του το φθινόπωρο, αποτελεί πολύ ωραίο στοιχείο Αρχιτεκτονικής του Τοπίου,δημιουργώντας εντυπωσιακό βάθος ("φόντο").