Ένα ανοιξιάτικο απομεσήμερο κάθισα καταγής μπροστά στις κερασιές μου για να καμαρώσω τον λευκορόδινο χιτώνα τους, με την ελπίδα να αδειάσει το κεφάλι μου από ζοφερές σκέψεις. Μου ήρθε τότε αυτόματα στον νου ένα ταιριαστό για την περίσταση χαϊκού:
Στις ανθισμένες πήγα κερασιές
κάτω απ' τα κλαδιά αποκοιμήθηκα
ξέγνοιαστος από φροντίδες.
Αλλά δεν ήταν ακόμη κατάλληλες οι θερμοκρασίες για υπαίθριο κλεφτοϋπνι και δεν ακολούθησα, έτσι, την έμμετρη προτροπή του σπουδαίου Ιάπωνα ποιητή Γιοσά Μπουσόν. Εκείνος έζησε περίπου στα μέσα της περιόδου 'Εντο (1603-1867), την εποχή δηλαδή που στη χώρα του φυτεύτηκαν τεράστιες εκτάσεις με άγριες κερασιές (είδη του γένους Prunus, με, εκτός λιγοστών εξαιρέσεων, μη βρώσιμους καρπούς), μετά από εντολή του σόγκουν, του στρατιωτικού διοικητή της.
Το έθιμο «χανάμι», ο εορτασμός δηλαδή της ανθοφορίας τους που μέχρι τότε και για πολλούς αιώνες αποτελούσε προνόμιο της αυτοκρατορικής Αυλής, υιοθετήθηκε γρήγορα από τον ιαπωνικό λαό. Το άνθος της κερασιάς-«σακούρα» στην ιαπωνική-παραμένει μέχρι σήμερα ένα από τα πιο γνωστά και αγαπημένα σύμβολα της Ιαπωνίας, παρότι πέρασε από πολλά και ταραγμένα κύματα.
Κατά τη διάρκεια του B' Παγκοσμίου Πολέμου, συνδέθηκε στενά με το μιλιταριστικό πνεύμα που κατέλαβε τους Ιάπωνες, στόλιζε μάλιστα τα αεροσκάφη των πεισιθάνατων καμικάζε, ενώ πολλοί πίστευαν πως οι ανθισμένες κερασιές αποτελούσαν τη μετενσάρκωση των πεσόντων.
Η ανθοφορία των δεκάδων άγριων ειδών και υβριδίων, καθώς και των εκατοντάδων ποικιλιών που έχουν αναπτυχθεί, δεν διαρκεί, βλέπετε, περισσότερο από δύο εβδομάδες. Η εφήμερη ομορφιά της αξιοποιήθηκε λοιπόν από τον ιαπωνικό εθνικισμό, για να προβάλλει ιδέες σχετικές με τη ματαιότητα της ύπαρξης και την υπεροχή της ηρωικής εξόδου από τη ζωή.
Σήμερα, ευτυχώς, η παραδοσιακή και πάνδημη επί ιαπωνικού εδάφους γιορτή προβάλλει πιο θετικά μηνύματα στους συμμετέχοντες. Δεν είναι δα και δύσκολο, φαντάζομαι, να αποθεώνεις την ομορφιά, τον έρωτα και τη φιλία, πόσω μάλλον όταν είναι σχόλη, το σάκε ρέει και τα δέντρα κάτω από τα οποία διασκεδάζεις με την παρέα σου σε ραίνουν με λουλούδια.
Μπορεί στη Δύση, εδώ και αρκετούς αιώνες, να μην είναι πια πρόσφορο το έδαφος για τέτοιας εντάσεως φυσιολατρία, ο κύκλος των θαυμαστών της ιαπωνικής κερασιάς πάντως διαρκώς διευρύνεται. Όλα ξεκίνησαν όταν στις αρχές του 20ου αιώνα οι διπλωματικές αποστολές της Ιαπωνίας δώρισαν δέντρα σακούρα σε πάρκα πολλών χωρών, για να προκόψει η ειρήνη μεταξύ των λαών.
Οι καλές προθέσεις δεν οδηγούν πάντοτε σε αίσιο αποτέλεσμα-θυμηθείτε τι διαβάσατε παραπάνω-, σίγουρο πάντως είναι πως κάθε άνοιξη πολλές πόλεις των ΗΠΑ και της Ευρώπης γιορτάζουν το χανάμι. Επικρατεί κυρίως η πανέμορφη, διπλανθής ποικιλία «κανζάν» (Prunus serrulata var. Kanzan), τα άνθη της οποίας ξεπροβάλλουν πριν από τα φύλλα και διαθέτουν μέχρι τριάντα ρόδινα πέταλα.
Αν διαθέτετε κήπο που θα της επιτρέψει να αναπτυχθεί χωρίς να ασφυκτιά (φτάνει περίπου τα οκτώ μέτρα σε ύψος), προσφέρετέ της άφοβα μια περίβλεπτη θέση σε αυτόν.
ΕΔΑΦΟΣ Ελαφρό/Μέσο
ΘΕΣΗ Ηλιόλουστη/Ημισκιερή
ΑΝΤΟΧΗ ΣΤΟ ΨΥΧΟΣ-20° C
ΠΟΤΙΣΜΑ Τακτικό
ΕΠΟΧΗ ΑΝΘΙΣΗΣ Μάρτιος-Απρίλιος