Ο ποταμός'Εβρος (ή αλλιώς Μαρίτσα) και η κοιλάδα του, η οροσειρά της Ροδόπης και τα νερά του Αιγαίου οριοθετούν την περιφερειακή ενότητα Έβρου (έκτη σε μέγεθος, με έκταση 4.246 τ.χλμ.), στο βορειοανατολικό άκρο της Ελλάδας, που συνορεύει με τη Βουλγαρία και την Τουρκία.
Εύφορος τόπος και αυθεντικός, έχει να διηγηθεί τις πιο απίθανες και συγκινητικές ιστορίες, αφού λόγω γεωγραφικής θέσης επηρεάζεται άμεσα από τις πολιτικές συνθήκες της εκάστοτε εποχής.
Το εθνικό πάρκο Δέλτα Έβρου (που προστατεύεται από τη Διεθνή Σύμβαση Ραμσάρ του 1971 και το δίκτυο Natura 2000), το δάσος της Δαδιάς, οι αρχαιολογικοί χώροι της Ζώνης και της Πλωτινόπολης (μιας πόλης που ιδρύθηκε από τον αυτοκράτορα Τραϊανό προς τιμήν της γυναίκας του, Πλωτίνης), η πρωτεύουσα Αλεξανδρούπολη με τα εξαιρετκά μουσεία, το Διδυμότειχο με το σημαντικό βυζαντινό παρελθόν και η Ορεστιάδα, που έχει τον τίτλο της βορειότερης πόλης της Ελλάδας, προσδίδουν στον 'Εβρο τα χαρακτηριστικά ενός πολύ ιδιαίτερου προορισμού.
Η περιοχή φημίζεται για τα αγροτικά προϊόντα της, γι' αυτό τον λόγο μη φύγετε αν δεν δοκιμάσετε ταχίνι από σουσάμι τοπικής καλλιέργειας και ελαιόλαδο ΠΟΠ Μάκρης.
ΑΛΕΙΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ, ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟ, ΟΡΕΣΤΙΑΔΑ
Πρωτεύουσα του Έβρου-και μεγαλύτερη πόλη της Θράκης-είναι η Αλεξανδρούπολη, που βρέχεται από το Θρακικό πέλαγος. Δημιουργήθηκε τον 19ο αιώνα ως ψαροχώρι και σιγά σιγά εξελίχθηκε σε πόλη. Η καλή ρυμοτομία με τους φαρδείς δρόμους, τα νεοκλασικά κτίσματα με τους κήπους και η αστική τάξη που γεννήθηκε από τη μείξη πολλών διαφορετικών κοινοτήτων (Φραγκολεβαντίνων, Εβραίων, Αρμενίων, κ.ά.) έκαναν την Αλεξανδρούπολη μια από τις πιο ανερχόμενες ελληνικές πόλεις των αρχών του 20ού αιώνα.
Σήμερα n πόλη είναι ήρεμη, έχει αρκετό πράσινο και ελάχιστη ηχορρύπανση. Σήμα κατατεθέν της είναι ο φάρος του 1880, που βρίσκεται μέσα στον αστικό ιστό, κοντά στο λιμάνι. Στο πεδίο του πολιτισμού, η Άλεξανδρούπολη ξεχωρίζει για τα εξαιρετικά μουσεία της, όπως είναι το Αρχαιολογικό Μουσείο (τηλ. 25510-22151, am-alexandroupolis.gr), με εκθέματα από την ευρύτερη περιοχή, όπως είναι τα μαρμάρινα ανάγλυφα του Ήρωα Ιππέα και το ανθρωπόμορφο αγγείο τις Νεολιθικής Εποχής από τη Μάκρη.
Εξαιρετικό είναι και το Ιστορικό Μουσείο (τηλ. 25510-28926, ismo.gr) με μοναδικά αντικείμενα από τις σαρακατσάνικες κοινότητες της περιοχής (όπως είναι οι παναούλες», δηλαδή οι γυναικείες ποδιές), αλλά και το Εθνολογικό Μουσείο Θράκης (τηλ. 25510-36663, emthrace.org), με συλλογές που περιλαμβάνουν λατρευτικά αντικείμενα, ενδυματολογικά σύνολα, τεκμήρια σχετικά με τη γαστρονομία και τη ζαχαροπλαστική του Έβρου και της Θράκης.
Στον χώρο της εστίασης, η Αλεξανδρούπολη έχει όμορφα στέκια. Περάστε από το The Shot (τηλ. 25511-15271) για καφέ, από το Kerouac (τηλ. 25510-82222, kerouac.gr) για brunch, από το Hovoli (τηλ. 25510-37777) για αρμένικες γεύσεις, από το Cohen (τηλ. 25510-23617) για κρασί και κοκτέιλ. Αν αγαπάτε το σινεμά, κατευθυνθείτε προς το Σινέ Ηλύσια (τηλ.25510-84468, ilisia.gr), που μετράει δεκαετίες στην κινηματογραφική σκηνή της Αλεξανδρούπολης, για να απολαύσετε ταινίες για όλη την οικογένεια.
Διδυμότειχο και Ορεστιάδα είναι ακόμα δύο σημαντικές πόλεις του 'Εβρου. Το Διδυμότειχο υπήρξε μεγάλο αστικό κέντρο στα χρόνια του Βυζαντίου. Εκεί μάλιστα, το 1193, γεννήθηκε ο αυτοκράτορας Ιωάννης Γ Δούκας Βατάτζης. Κάντε μια βόλτα στο Κάστρο, για να θαυμάσετε τη θέα στην πόλη, περάστε από τους ναούς της Κοίμησης της Θεοτόκου και του Αγίου Ιωάννη Βατάτζn, όπως και από το τζαμί Βαγιαζήτ του 1420, με τον υψηλό μιναρέ ύψους 22 μ.
Σε μια απόσταση 20 χλμ. από το Διδυμότειχο βρίσκεται και η Ορεστιάδα, η βορειότερη πόλη της Ελλάδας και μία από τις νεότερες, αφού δημιουργήθηκε το 1923 από 'Ελληνες πρόσφυγες της Αδριανούπολης και του Κάραγατς.'Εχει καλή ρυμοτομία, αρκετά ποδήλατα αλλά πολύ κρύο, γι' αυτό φροντίστε να έχετε μαζί σας ζεστά ρούχα. Ακόμα μία μικρή πόλη του Έβρου είναι το Σουφλί μια ανάσα από τον ποταμό που σηματοδοτεί τα σύνορα της Ελλάδας με την Τουρκία.
Εδώ, σε αυτή την ακριτική και απομακρυσμένη γωνιά βρίσκονται δύο υπέροχα μουσεία αφιερωμένα στη σηροτροφία και στο μετάξι. Πρόκειται για το Μουσείο Τέχνης Μεταξιού (τηλ. 25540-22371, silkmuseum.gr) και το Μουσείο Μετάξης του Πολιτιστικού Ιδρύματος Ομίλου Πειραιώς (τηλ. 25540-23700, piop.gr). Με μια επίσκειρη στα μουσεία αυτά θα μάθετε τα πάντα για τα κουκουλόσπιτα, τα στάδια ζωής του μεταξοσκώληκα, την αναπήνιση (ξετύλιγμα της κλωστής του κουκουλιού), τη βαφή, όπως και για το πώς δημιουργείται το μετάξι σε διάφορα άλλα μέρη του κόσμου.
Τέλος, στον Εβρο, στη Ροδόπη και σmν Ξάνθη, υπάρχουν αρκετά πομακοχώρια, όπου διαβιούν κοινότητες μουσουλμάνων που μιλούν μια γλώσσα με παλαιοσλαβικές καταβολές. Ο σχετικά απομονωμένος τρόπος ζωής των Πομάκων έχει ως αποτέλεσμα να διατηρούν τα έθιμα και τις παραδόσεις τους.
ΠΟΛΥΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΟΣ ΕΒΡΟΣ
Ενα από τα σημαντικότερα και πιο εντυπωσιακά μνημεία του'Εβρου βρίσκετάι στην κωμόπολη Φέρες, 30 χλμ. ανατολικά της Αλεξανδρούπολης. Πρόκειται για το βυζαντινό μοναστήρι της Παναγίας Κοσμοσώτειρας, ένα εκπληκτικό θρησκευτικό μνημείο της Σχολής της Κωνσταντινούπολης, του 12ου αιώνα. Ιδρύθηκε από τον σεβαστοκράτορα Ισαάκιο Κομνηνό και σήμερα είναι ένα από τα πιο μεγάλα προσκυνήματα της Θράκης.
Ενδιαφέρον έχει και n νεότερη ιστορία του μνημείου, αφού τα χρόνια της Τουρκοκρατίας ένα κομμάτι της μονής μετατράπηκε και λειτουργούσε ως τέμενος μέχρι και τη δεκαετία του 1920. Στον δυτικύ Εβρο, στα όρια με την περιφερειακή ενότητα Ροδόπης, βρίσκεται ο αρχαιολογικός χώρος της Ζώνης (τηλ. 25510-96214). Εδώ βρισκόταν μια σημαντική πόλη του 6ου αιώνα π.Χ. που χτίστηκε από αποίκους της Σαμοθράκης.
Οι ανασκαφές έφεραν στο φως ναό του Απόλλωνα (τον μοναδικό ταυτισμένο ναό της αρχαϊκής εποχής αφιερωμένο στη συγκεκριμένη θεότητα), όπως και ενεπίγραφα θραύσματα αγγείων που έφεραν χαραγμένο το όνομα του θεού. Ο Απόλλωνας ήταν ο πολιούχος θεός της Ζώνης (Αλεξανδρούπολη), ωστόσο λατρευόταν και από τους Θράκες. Ακόμα ένα όμορφο, αν και όχι τόσο γνωστό, μνημείο τού Εβρου είναι η Χάνα Τραϊανούπολης ή Χάνι τού Εβρενος Μπέη, ένα οθωμανικό χάνι του 14ου αιώνα.
