Οι φυσιολατρικές εκδρομές σε αυτούς τους τόπους δεν είναι διακοπές-είναι προσκυνήματα, μια ευκαιρία να γνωρίσουμε έναν κόσμο που ίσως σύντομα να υπάρχει μόνο στις φωτογραφίες και στις αναμνήσεις. Είναι πράξη μνήμης και αφύπνισης, καθώς γινόμαστε μάρτυρες μιας Γης που αγωνίζεται, αντιμέτωπη με ωκεανούς αδιαφορίας.
Ισημερινός: Νησιά Γκαλάπαγκος
Ενα αρχιπέλαγος 13 κύριων ηφαιστειακών νησιών, 6 μικρότερων και δεκάδων βραχονησίδων στον Ειρηνικό Ωκεανό, περίπου 600 ναυτικά μίλια (1.100 χλμ.) δυτικά τον Ισημερινού (Εκουαδόρ). Αυτά είναι τα νησιά Γκαλάπαγκος, γνωστά ως ένα «ζωντανό εργαστήριο εξέλιξης», δεδομένου ότι αποτελούν ένα μοναδικό φυσικό περιβάλλον, όπου μπορεί κανείς να παρατηρήσει την εξέλιξη των ειδών-η έννοια αυτή καθιερώθηκε κυρίως λόγω του Κάρολου Δαρβίνου, ο οποίος επισκέφθηκε τα νησιά το 1835 και οι παρατηρήσεις του αποτέλεσαν τη βάση για τη διατύπωση της θεωρίας της Φυσικής Επιλογής.
Η τεράστια απόσταση των νησιών από την πιο κοντινή στεριά εμπόδισε τα είδη από την ηπειρωτική χώρα να φθάσουν εύκολα σε αυτά. Οσα όμως το κατάφεραν βρέθηκαν σε ένα νέο περιβάλλον χωρίς φυσικούς θηρευτές και ανταγωνιστές και αναγκάστηκαν να προσαρμοστούν στις μοναδικές συνθήκες του κάθε νησιού. Λόγω της εξέλιξής τους σε συνθήκες απομόνωσης, το 90% των ερπετών και το 20% των θαλάσσιων ειδών είναι ενδημικά, δηλαδή υπάρχουν μόνο στα Γκαλάπαγκος και πουθενά αλλού στον κόσμο.
Χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι οι γιγάντιες χελώνες (κάθε νησί είχε το δικό του υποείδος, με διαφορετικό σχήμα καβουκιού, αν και κάποια έχουν εξαφανιστεί, τα θαλάσσια ιγκουάνα και οι κορμοράνοι, οι μοναδικοί στον κόσμο που δεν μπορούν να πετάξουν! Τα νησιά Γκαλάπαγκος, παρόλο που αποτελούν ένα από τα πιο αυστηρά προστατευόμενα εθνικά πάρκα στον κόσμο, αντιμετωπίζουν πολλαπλές απειλές που θέτουν σε κίνδυνο τα μοναδικά ενδημικά είδη τους και την ισορροπία του οικοσυστήματος.
Οι κυριότερες προέρχονται από τον συνδυασμό ανθρωπογενών πιέσεων και κλιματικής αλλαγής. Μεταξύ άλλων, τα τελευταία χρόνια τα θαλάσσια ιγκουάνα πεθαίνουν μαζικά από την πείνα, καθώς τα φύκια που τρώνε εξαφανίζονται όσο ανεβαίνει η θερμοκρασία του νερού. Την ίδια στιγμή η απορρόφηση CO2 από τους ωκεανούς δυσκολεύει τα κοράλλια και τα μαλάκια να δημιουργήσουν τους ασβεστολιθικούς σκελετούς τους.
Η ευρύτερη θαλάσσια περιοχή αποτελεί χώρο παράνομης αλιείας κυρίως καρχαριών, τους οποίους σκοτώνουν για τα πτερύγιά τους. Στην προσπάθειά τους να προστατεύσουν τα Γκαλάπαγκος, η κυβέρνηση του Ισημερινού και η Διεύθυνση του Εθνικού Πάρκου Γκαλάπαγκος θέτουν αυστηρούς κανόνες και περιορισμούς στους επισκέπτες. Οι τουρίστες φθάνουν στην περιοχή με πτήσεις από το Κίτο ή το Γκουαγιακίλ του Εκουαδόρ.
Ενας δημοφιλής τρόπος προσέγγισης των νησιών είναι η κρουαζιέρα από το Εκουαδόρ. Όποιος όμως θέλει να σχεδιάσει ένα τέτοιο ταξίδι θα πρέπει να έχει κάνει κράτηση πολλούς μήνες πριν, καθώς έχει τεθεί το όριο των 250.000 επισκεπτών ανά έτος.
Η ηθική του ταξιδιού
Είναι ωραία και συγκινητικά αυτού του είδους τα ταξίδια. Ομως, η επίσκεψη σε αυτούς τους «τελευταίους παραδείσους» εγείρει και ένα κρίσιμο ερώτημα: μήπως η παρουσία μας επιταχύνει την καταστροφή τους; Η απάντηση βρίσκεται στον ηθικό, αειφόρο τουρισμό. Αν λοιπόν σχεδιάζετε ένα τέτοιο μακρινό και οικολογικά υπεύθυνο ταξίδι, ενημερωθείτε για τους κινδύνους αλλά και τους τοπικούς κανόνες.
Μην αφήνετε πίσω σας ίχνη της παρουσίας σας, φροντίστε ώστε το πέρασμά σας να είναι όσο γίνεται πιο διακριτικό και «αθόρυβο». Σεβαστείτε την άγρια ζωή και παρατηρήστε την από απόσταση. Τέλος, επιλέξτε ταξιδιωτικά γραφεία και (οικολογικά) καταλύματα που απασχολούν την τοπική κοινωνία. Τα χρήματά σας-γιατί όλα αυτά τα ταξίδια είναι ακριβά-μπορούν και πρέπει να γίνουν εργαλείο προστασίας, όχι καταστροφής.
