Ταυτόχρονα, το Λασίθι υπήρξε η αφετηρία του πολυτελούς τουρισμού της Κρήτης, στον Άγιο Νικόλαο και στην Ελούντα, η οποία προτού γίνει φημισμένος προορισμός ήταν ένα ταπεινό ψαροχώρι. Εδώ, κάποτε οι κάτοικοι ασχολούνταν με την αλιεία και την εξόρυξη της ακονόπετρας.
Κοντά στην Ελούντα βρίσκεται και η Σπιναλόγκα, με την ενετική οχύρωση, που υπήρξε επί δεκαετίες νησί-λεπροκομείο. Στον νότο του Λασιθίου δεσπόζουν δύο εξωτικές νησίδες του Λιβυκού πελάγους, η Χρυσή (ή Γαϊδουρονήσι) με το προστατευόμενο κεδρόδασος και το απομακρυσμένο Κουφονήσι.
ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ, ΙΕΡΑΠΕΤΡΑ, ΣΗΤΕΙΑ
Η περιφερειακή ενότητα Λασιθίου διαφοροποιείται από τις υπόλοιπες τρεις της Κρήτης, γιατί δεν έχει μία ιστορική Πρωτεύουσα όπως τα Χανιά, το Ρέθυμνο και το Ηράκλειο. Μέχρι το 1904 Πρωτεύουσα του Λασιθίου ήταν η Νεάπολη, μια όμορφη κωμόπολη με πετρόχτιστα σπίτια και την εκκλησία της Μεγάλης Παναγίας, από την οποία καταγόταν ο πάπας της Ρώμης, Πέτρος Φίλαργος ή Φιλάρετος.
Έκτοτε, τα σκήπτρα κατέχει ο Άγιος Νικόλαος (ή σκέτα Άγιος), μία μικρή παραθαλάσσια πόλη στον κόλπο του Μιραμπέλλου, χτισμένη γύρω από τη λίμνη Βουλισμένη, η οποία επικοινωνεί με τη θάλασσα μέσω ενός καναλιού. Σύμφωνα με τη μυθολογία, εδώ έκαναν μπάνιο η θεά Αθηνά και η προστάτιδα των ψαράδων, Βριτομάρτυς.
Χαρακτηριστικά σημεία της πόλης είναι η παραλία της Κιτροπλατείας (παίρνει το όνομά της από το εμπόριο κίτρου, που κάποτε ανθούσε στον Άγιο Νικόλαο), η μαρίνα και το γλυπτό που αποτυπώνει το Κέρας της Αμάλθειας. Στο Αρχαιολογικό Μουσείο Αγίου Νικολάου (τηλ. 28410-24943) παρουσιάζονται αρχαιολογικές συλλογές με ευρήματα από την ανατολική Κρήτη.
Στις παρυφές του Αγίου Νικολάου, απέναντι από τους Αγίους Πάντες και το Μικρονήσι, βρίσκεται το Minos Beach Art Hotel, το resort που άνοιξε τον δρόμο για τον τουρισμό Πολυτελείας στην Κρήτη. Στη βόρεια ακτογραμμή του Λασιθίου, ανατολικά του Αγίου Νικολάου, βρίσκεται η Σητεία, με το φρούριο της Καζάρμας (τηλ. 28430-27140) και το Αρχαιολογικό Μουσείο (τηλ. 28430-23917).
Πατρίδα του Βιτσέντζου Κορνάρου, φημίζεται για τα ρακάδικα της παραλίας, που της δίνουν χρώμα και ζωντάνια. Στον νότο της περιφερειακής ενότητας βρίσκεται η Ιεράπετρα, με το ενετικό φρούριο Καλές και ένα οίκημα όπου θεωρείται ότι κάποτε διέμεινε ο Ναπολέοντας. Είναι η μεγαλύτερη πόλη του Λασιθίου και φημίζεται για τον πρωτογενή τομέα της (ντομάτες, πιπεριές, αγγούρια Κνωσού).
ΟΡΟΠΕΔΙΟ ΛΑΣΙΘΙΟΥ
Το οροπέδιο Λασιθίου βρίσκεται κοντά στα σύνορα του Λασιθίου με το Ηράκλειο. Εδώ, σε αυτόν τον ορεινό τόπο που κάποτε ήταν γεμάτος ανεμόμυλους, θα δείτε παραδοσιακά χωριά που κουβαλούν τον πολιτισμό της παλιάς Κρήτης. Στο Ψυχρό, τον Αβρακόντε, το Μαρμακέτω, το Λαγού, επιβιώνουν παλιά πετρόχτιστα κτίρια με μπλε και πράσινες ξύλινες πόρτες.
Στις αυλές των σπιτιών παρέες μαυροφορεμένων γυναικών ανταλλάσσουν τα καθημερινά νέα, ενώ στα καφενεία ασπρομάλληδες Κρητικοί πίνουν ρακή με μεζέ ήδη από το πρωί. Το οροπέδιο Λασιθίου θεωρείται το μποστάνι της Κρήτης, με σήμα κατατεθέν την παραγωγή πατάτας, ενώ εξαιρετικό είναι και το μέλι του.
Εδώ βρίσκονται δύο σπουδαία σπήλαια, το Κρόνιο και το Δικταίο Άντρο, όπου σύμφωνα με τον μύθο η Ρέα έκρυψε τον Δία, προκειμένου να τον προστατεύσει από τον Κρόνο. Η περιοχή του οροπεδίου προσφέρεται για βόλτες με το ποδήλατο.
