Στους αφρούς της θάλασσας των Κυθήρων γεννήθηκε η Αφροδίτη, λέει ο μύθος. Στα ερείπια της Παλαιοχώρας κρύβονται ακόμη οι σκιές του Μπαρμπαρόσα και των φοβερών πειρατών του. Στη Φορτέτσα της Χώρας λες και ακούγονται οι ψίθυροι των Ενετών αρχόντων, ενώ στο σπήλαιο της Αγίας Σοφίας οι σταλακτίτες δημιουργούν κατανυκτικά τέμπλα. «Un mondo fa un mondo, e il Cerigo un altro mondo», έλεγαν οι Ενετοί. Και είναι αλήθεια.
Το Τσιρίγο δεν μοιάζει με κανένα άλλο νησί. H αιγαιοπελαγίτικη και η κρητική αρχιτεκτονική συνδυάζονται στις γειτονιές της Χώρας. Τα αρχοντικά των παλιών ευγενών, τα λευκά σπίτια και τα εκκλησάκια του Μέσα Βούργου ζωντανεύουν τα καλοκαίρια, μαζί με το Αρχαιολογικό Μουσείο, τα καφέ και τα εστιατόρια. Στη Φορτέτσα, η εποχή των Ενετών αναβιώνει.
Το κάστρο, που πήρε τη σημερινή του μορφή το 1503, προσφέρει πανοραμική θέα προς το πέλαγος. Στο Καψάλι, οι δίδυμοι κόλποι, ο φάρος, τα μπαρ, τα καφέ, τα εστιατόρια και ο παραλιακός δρόμος δημιουργούν το πιο ζωντανό σκηνικό του καλοκαιριού. Απέναντι, η Χύτρα, το νησάκι που οι χάρτες αναφέρουν ως Αυγό, κρύβει μια εντυπωσιακή θαλάσσια σπηλιά, με τιρκουάζ νερά και χρυσαφιά τοιχώματα.
H Παλαιοχώρα, n «αόρατη» βυζαντινή καστροπολιτεία του Αγίου Δημητρίου, χτίστηκε τον 12ο αιώνα σε σημείο δύσκολα ορατό από τη θάλασσα. Το 1537 o Χαϊρεντίν Μπαρμπαρόσα την κατέστρεψε ολοκληρωτικά. Σήμερα, το μονοπάτι οδηγεί στον ναό της Αγίας Βαρβάρας, στα ερείπια των σπιτιών και των εκκλησιών. Στον Μυλοπόταμο, το σπήλαιο της Αγίας Σοφίας εντυπωσιάζει με το πέτρινο τέμπλο, τις βυζαντινές τοιχογραφίες, τον σταλακτιτικό διάκοσμο και το εκκλησάκι του 1875.
Κοντά του, το κάστρο της Κάτω Χώρας, η λαγκαδιά της Φόνισσας, οι νερόμυλοι, οι βάθρες και το ρέμα της Νεράιδας κρατούν την εικόνα μιας προβιομηχανικής εποχής. Ο Αβλέμονας, με το αρχοντικό Καβαλίνι, το ενετικό οχυρό και τους μικρούς κολπίσκους, θυμίζει κυκλαδίτικο οικισμό. Στην ενδοχώρα, ο Ποταμός, το Λιβάδι, τα Αρωνιάδικα και τα Λογοθετιάνικα φανερώνουν την καθημερινή ζωή του νησιού. Στις παραλίες, το Καλαδί, το Μελιδόνι, το Διακόφτι, η Φυρή Άμμος, η Κομπονάδα και η Παλαιόπολη συμπληρώνουν το ταξίδι με βότσαλα, άμμο, γαλαζοπράσινα νερά και εικόνες που ζωντανεύουν το καλοκαίρι.
