Από την Προϊστορία στην Αρχαιότητα
Οι ομηρικές «πολύχρυσες Μυκήνες», το πιο λαμπρό δημιούργημα του Μυκηνάίκού κόσμου, σε υποβάλλουν και σε εμπνέουν. Το ισχυρό και πλούσιο ανακτορικό κέντρο της Υστερης Εποχής του Χαλκού μεγαλούργησε ανάμεσα στο 1350 και το 1200 π.Χ. Στον αρχαιολογικό χώρο ξεχωρίζει η ακρόπολη με τα κυκλώπεια τείχη και την επιβλητική Πύλη των Λεόντων, ενώ έξω από τα τείχη βρίσκεται ο «Θησαυρός του Ατρέα», γνωστός και ως «τάφος τον Αγαμέμνονα».
H συστηματική ανασκαφική έρευνα συνδέθηκε με τον Ερρίκο Σλήμαν, ο οποίος το 1876 έφερε στο φως σημαντικά ευρήματα. Στη Μεσσηνία, το ανάκτορο του Νέστορα, στον λόφο του Άνω Εγκλιανού είναι ένα από τα σημαντικότερα αρχαιολογικά αξιοθέατα της Πελοποννήσου και το καλύτερα διατηρημένο μυκηναϊκό ανάκτορο στην Ελλάδα. Το κεντρικό μέγαρο ταυτίζεται με το γνωστό ανάκτορο του Νέστορα, διοικητικό κέντρο της μυκηναϊκής Πύλου τον 13ο αιώνα π.Χ. Το Ασκληπιείο της Επιδαύρου, μαζί με το αρχαίο θέατρο, αποτελεί Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO από το 1988.
Υπήρξε το σημαντικότερο θεραπευτικό κέντρο της αρχαιότητας, ενώ το φημισμένο θέατρο της Επιδαύρου συνδυάζει την τέλεια ακουστική με τις απαράμιλλες αναλογίες. Από το 1955 έχει φιλοξενήσει κορυφαίες παραστάσεις αρχαίου δράματος. H αρχαία Μεσσήνη, μία από τις καλύτερα διατηρημένες πόλεις της αρχαιότητας στην Ελλάδα, ιδρύθηκε το 869 π.Χ. από τον Θηβαίο στρατηγό Επαμεινώνδα. Στο μεγάλο αρχαιολογικό πάρκο ξεχωρίζουν η Αρκαδική Πύλη, το Ασκληπιείο, το Εκκλησιαστήριο-Ωδείο, το Βουλευτήριο, το Θέατρο, η Κρήνη Αρσινόη, η Αγορά, το Στάδιο και το Γυμνάσιο.
Στην Κορινθία, ο Ακροκόρινθος υψώνεται σε απόκρημνο βράχο 575 μ. και υπήρξε μία από τις ισχυρότερες οχυρωμένες ακροπόλεις του ελλαδικού χώρου. Στους βόρειους πρόποδες του λόφου βρίσκεται ο αρχαιολογικός χώρος της Αρχαίας Κορίνθου, γύρω από τον αρχαϊκό Ναό του Απόλλωνα, με Ρωμαϊκή Αγορά, κρήνες, στοές, λουτρικές εγκαταστάσεις και Αρχαιολογικό Μουσείο.
Βυζάντιο, κάστρα και καστροπολιτείες
O Μυστράς, χτισμένος στους πρόποδες τον Ταϋγέτου, είναι Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO από το 1989 και μία από τις σημαντικότερες υστεροβυζαντινές πόλεις. Εδώ στέφθηκε το 1449 ο τελευταίος αυτοκράτορας του Βυζαντίου, Κωνσταντίνος ΙΑ' Παλαιολόγος. H Καστροπολιτεία άρχισε να διαμορφώνεται το 1249, με την ίδρυση του κάστρου από τον Γουλιέλμο Β' Βιλλεαρδουίνο, και περιλαμβάνει την Άνω Χώρα, την Κάτω Χώρα και την 'Εξω Χώρα, με μονές, εκκλησίες, οικίες και Παλάτια.
H Μονεμβασιά, το «πετρωμένο καράβι» που ύμνησε ο Γιάννης Ρίτσος, είναι ολόκληρη αρχαιολογικός χώρος. Στην Πάνω Πόλη ξεχωρίζει η Αγία Σοφία του 12ου αιώνα, ενώ στην Κάτω Πόλη βρίσκονται ο Ελκόμενος Χριστός και η Παναγία Χρυσαφίτισσα. Στη Μεσσηνία, το Νιόκαστρο της Πύλου, κατασκευασμένο από τους Οθωμανούς το 1573, ελέγχει τον όρμο τον Ναβαρίνου.
Στο εσωτερικό του δεσπόζει n Μεταμόρφωση του Σωτήρος, ενώ στο κτήριο Μαιζώνος στεγάζεται το Αρχαιολογικό Μουσείο Πύλου. Τα κάστρα της Μεθώνης και της Κορώνης, οι «οφθαλμοί της Βενετίας», είχαν μεγάλη στρατηγική σημασία. Στη Μεθώνη ξεχωρίζει το Μπούρτζι μέσα στη θάλασσα, ενώ η Κορώνη διατηρεί έως σήμερα ζωντανό οικιστικό ιστό.
